Scheepsbouwer met een `baggerhart'

Op een leeftijd dat menigeen het wat kalmer aan gaat doen, begint Sjef van Dooremalen (59) aan een nieuw hoofdstuk in zijn lange loopbaan als scheepsbouwer. De in 1971 aan de TU Delft afgestudeerde scheepsbouwkundig ingenieur wordt de nieuwe topman van de scheepswerven De Merwede en IHC Holland, dochterondernemingen van IHC Caland en wereldmarktleider in de bouw van baggerschepen. Een industrie waarin op jaarbasis 600 à 700 miljoen dollar omgaat. Van dat bedrag nemen de IHC-werven ongeveer de helft voor hun rekening. ,,Van Dooremalen zit wat dat betreft weer precies op de goede plaats'', zegt Ruud Schouten, directeur van de Vereniging van Nederlandse Scheepsbouwindusrie (VNSI). ,,Want hij is een man met een `baggerhart'.''

Drie jaar geleden werd Van Dooremalen als president-directeur weggehaald bij de werf IHC Holland om de hoogste baas te worden bij moederbedrijf IHC Caland, de Industriële Handelscombinatie. IHC bouwt materieel, schepen en complete systemen voor de olie-, gas- en baggerindustrie. Van Dooremalen werd door voormalig topman en commissaris Jan Diederick Bax gerecruteerd om het roer bij IHC Caland over te nemen van de ontslagen topman De Ruiter.

Van Dooremalen heeft in zijn ruim dertigjarige loopbaan bij IHC Caland alle stadia doorlopen. ,,Hij is goed thuis in de techniek en is een kei op commercieel gebied, omdat hij ook in de verkoop heeft gezeten en de markt als geen ander kent. Die combinatie maakt hem vrij uniek. Bovendien wordt bij hem alles gekoppeld aan een sociale poot. Hij is begaan met zijn mensen en vindt het verschrikkelijk dat hij een werf als Van der Giessen-de Noord heeft moeten sluiten'', volgens Schouten.

Van Dooremalens kwaliteiten worden bevestigd door voormalig IHC-topman en commissaris Bax. ,,Ik ben hier commissaris en u zult begrijpen dat ik er daarom niet te veel over kan zeggen. Maar het siert Van Dooremalen dat hij zich bij IHC bereid verklaard heeft zich weer sterk te gaan maken voor de scheepsbouw, een sector waar de marktomstandigheden op dit moment niet goed zijn.''

IHC Caland heeft besloten het bedrijf op te splitsen in twee zelfstandige ondernemingen die beide een aparte beursnotering krijgen. In het ene bedrijf worden de activiteiten in de offshore ondergebracht. IHC ontwerpt technisch geavanceerde platforms waarbij de productie, overslag en opslag van ruwe olie op één plek gebeuren. Het is verreweg de meest lucratieve poot van het florerende bedrijf. De bouw van met name baggerschepen is de tweede kernactiviteit: een moeilijke niche-markt, maar Van Dooremalen nuanceert de problemen in de scheepsbouw bij IHC. ,,Een van de redenen waarom ik graag terugga naar de scheepsbouw is dat in die sector nog een mooie positie te verdedigen is. Bij de bouw van baggerschepen hebben we als IHC relatief weinig last van concurrentie uit het Verre Oosten. Koreaanse bedrijven als Hyundai en Daewoo stoppen niet, zoals wij, hun centen voor research in hoogwaardige technologie voor baggerschepen. Dat wordt besteed aan de ontwikkeling van grote bulkcarriers, tankers en containerschepen.''

Niettemin is Van Dooremalen pijnlijk geconfronteerd met de malaise in de scheepsbouw. Vierhonderd mensen hebben hun baan verloren omdat IHC Caland recent scheepswerf Van der Giessen-de Noord heeft gesloten. Van der Giessen kampte met een gebrek aan orders op de markt voor ferryboten. Ook ligt Van Dooremalen onder vuur van het Birma-comité, dat IHC Caland verwijt dat het met materieel voor de olie- en gaswinning actief is in Birma, waar de mensenrechten worden geschonden. Terwijl veel internationale bedrijven zich al uit het land hebben teruggetrokken, is IHC Caland nog steeds actief in Birma. ,,Maar ik heb Van Dooremalen ervaren als een weliswaar rationele, maar sociale man'', zegt Jacob de Vries van FNV Bondgenoten, die regelmatig overleg pleegt over de arbeidsomstandigheden bij IHC. ,,Iemand die zich niet te groot voelt om te erkennen dat er wellicht fouten zijn gemaakt. Maar IHC blijft natuurlijk een beursgenoteerde onderneming met een verplichting aan de aandeelhouders. Daardoor wordt zelfs de topman bij IHC gedwongen binnen smalle marges te werken.''