Nooit te oud voor topsport

De legendarische hordeloper Edwin Moses gaat zich op z'n 48ste voorbereiden op de Olympische Spelen. Opvallend veel sporters-op-leeftijd manifesteren zich de laatste tijd.

Oud maar nog lang niet versleten. Sir Stanley Matthews was in de woonkamer van zijn huis in Hanley gaan staan. Hij keek naar de kromme benen waarmee hij vanaf zijn jongste jeugd bal en tegenstanders had betoverd en grinnikte verlegen. Het was april 1993 en de `beste Engelse voetballer aller tijden' was 78 jaar oud en demonstreerde losjes een paar dribbel- en schaarbewegingen zonder bal. ,,Drie jaar geleden heb ik voor het laatst tegen een bal geschopt, ik zou eens de neiging krijgen weer op een voetbalveld te gaan hollen'', verontschuldigde hij zich. ,,Maar ik ben niet gek. Die tijd is nu echt voorbij.''

Matthews, die in februari 2000 op 85-jarige leeftijd overleed, beëindigde zijn profcarrière toen hij ruim vijftig was, als speler van de toenmalige derde divisieclub Stoke City. Tot z'n 54ste voetbalde hij nog voor de kampioen van Malta. ,,Niemand is te oud om topsport te bedrijven'', schaterde de man tien jaar geleden, terwijl hij over het gazon rondom zijn huis wandelde, ,,als je er maar voor leeft.''

Joop Zoetemelk was 35 toen hij de Tour de France won en 40 toen hij wereldkampioen werd. Dino Zoff verdedigde tot zijn 41ste het doel van Juventus, Jan Jongbloed keepte in de eredivisie tot zijn 44ste, Puncher preacher George Foreman werd op zijn 45ste wereldkampioen bij de zwaargewichtboksers, meervoudig wereldkampioen Raymond Ceulemans is 66 en wint nog steeds biljartwedstrijden. Tennisdiva Martina Navratilova is nu bijna 47, ze won een paar maanden geleden het dubbelspel op Wimbledon. Achtvoudig wereldkampioene wielrennen Jeannie Longo is 45, ze werd in juni Frans kampioen tijdrijden en won afgelopen weekeinde de tijdrit de Grand Prix des Nations.

Nog meer voorbeelden? Of nog ouder? Nou vooruit: eind augustus werd de 40-jarige sprinter Troy Douglas, geboren in Bermuda, met de Nederlandse estaffetteploeg 4100 meter vierde op de wereldkampioenschappen. Merlene Ottey, meervoudig atletiekkampioene uit Jamaica, besloot na twee jaar van schorsingen en blessures op haar 42ste weer te gaan sprinten onder de vlag van Slovenië en behoort al weer tot de besten.

Een paar weken geleden kondigde de 48-jarige Edwin Moses aan zich te willen voorbereiden op de Olympische Spelen van volgend jaar in Athene. De Amerikaanse atleet die twee keer olympisch kampioen was op de 400 meter horden en twee keer wereldkampioen, tien jaar ongeslagen was, zestien jaar lang wereldrecordhouder was (47,02 seconden), meent 15 jaar nadat hij stopte met enige training aan de kwalificatietijd 50,50 te kunnen voldoen. Dertien passen tussen de horden moet hij nog kunnen nemen.

Een medaille zal hij niet meer halen, weet de Amerikaan, die een sucesvol financieel adviseur is bij een grote bankonderneming en financieel noch mentaal gebaat is bij een glorieuze rentree op de atletiekbaan. ,,Het is een uitdaging, ik wil zien wat ik nog kan, want mijn lichaam voelt nog steeds goed.'' Moses is lid van de ethische commissie van het Internationaal Olympisch Comité. Hij zegt: ,,Ik wil een inspiratie zijn voor jongeren, maar ook zeker voor ouderen. Het is nooit te laat als je 48 bent. Je kunt meer dan anderen je aan willen praten.''

Het lijkt op de uitdaging die Arnold Schwarzenegger op middelbare leeftijd aanging. Hij was beroemd en rijk geworden als Mr. Universe, Mr. Olympia en Mr. World, de `mooist gespierde' man ter wereld, en besloot na een periode als onder meer filmacteur en motivator nog eens fanatiek met gewichten te gaan trainen. Wie wil kan iets bereiken, schreeuwde Der Arnie aus Graz kansarme mensen toe op zijn voordrachtentrips door de Verenigde Staten. En het lukte de man die nu kandidaat is om gouverneur van Californië te worden, om weer Mr. Universe te worden. Als het bewijs dat `alles nog' mogelijk is.

Sportmensen die (al) de dertig zijn gepasseerd, moeten vrezen voor hun plekje op het sportveld. Trainers willen jonge, enthousiaste talenten, oudjes zijn er slechts als klankbord of dienen niet meer dan de rol van mentor te vervullen. Zo hoor je en lees je wanneer de heersende sportmoraal ter sprake komt. David Seaman zou niet meer in het doel van Manchester City mogen staan, omdat hij veertig jaar `oud' is. Wanneer hij een fout maakt, wordt die door voetbalkenners aan zijn leeftijd toegeschreven. En omdat hij als 40-jarige ook nog een paardenstaart draagt, is hij dus ook een `domme oude man'. Vooroordelen zijn nooit van de lucht geweest.

Tegelijkertijd speelt niettemin de 37-jarige Teddy Sheringham nog in de spits van Portsmouth en scoort er lustig op los. De voormalige Engelse international, die furore maakte als drinkebroer, is zelfs gekozen tot voetballer van de maand augustus in Engeland. Ik kijk wel eens naar het Engels voetbal en wanneer ik dan de `oude' Sheringham en nog `oudere' Seaman zie spelen, dan denk ik niet: weg met die oudjes. Maar dan denk ik: wat knap dat zij zich niets aantrekken van vooroordelen. Zoiets als wanneer ik de Rolling Stones weer hoor en zie: Doe ze het maar eens na!