Meester-oplichter Cage met oogtic

Eigenlijk is het heel simpel: als je niet van Nicholas Cage houdt, is Matchstick Men een verschrikking. En anders is het wat je noemt een verrukkelijke film.

Cage is Roy en Roy is een oplichter, een mééster-oplichter (geen con man maar een con artist). We weten meteen hoe goed hij is als hij met zijn maat Frank (Sam Rockwell, Cofessions of a Dangerous Mind) twee mensen een cheque aftroggelt onder het mom van een politie-onderzoek. Briljant.

We weten dan óók meteen dat Roy niet helemaal spoort. Net als we zijn koelte bewonderen tijdens de aftroggeltruc, zet een van zijn slachtoffers even de balkondeur open. Roy kijkt naar buiten, ziet álle vliegjes die er zwermen en het hele helle buitenleven dat langszoeft in ontelbare tijdsversnellingen. Roy krijgt last van een onbedwingbare oog-tic. Roy is een neuroot. En als Roy thuis Frank Sinatra opzet, ,,This town is a lonely town, this town is a make you town or a break you town'', weten we dat hij een zielige neuroot is.

Als zijn dokter weg is en zijn pillen op zijn, draait Roy door. Huh-huh hikkend en oog-trekkend in zijn ochtendjas – hier haken de Cage-haters definitief af en geven de fans hem alvast een Oscar – maakt hij manisch het huis schoon. Zijn maat Frank raadt Roy een psychiater aan. Daar horen we dat Roy al een jaar of vijftien eenzaam is, sinds zijn vrouw hem hoogzwanger verliet. ,,Ik heb de hele dinsdag naar vuiltjes op mijn tapijt gezocht en al die tijd was ik bang dat ik zou overgeven. Ik dacht: ik kan mezelf beter voor mijn kop schieten, maar toen maakte ik me weer zorgen over wat dat met mijn tapijt zou doen. En dinsdag was een góede dag.''

De pillen die hij van de psychiater krijgt, brengen Roy weer in balans. Hij besluit zijn vrouw te bellen om te horen of ze hem weer wil zien. Maar hij durft niet. Hij vraagt de psychiater of die zij vrouw belt en die meldt hem: je vrouw wil je niet zien, maar je dochter wel.

Zo komt Angela (Alicia Lohman, een nieuwe versie van Juliette Lewis) binnen. Ze maakt natuurlijk rotzooi, ontregelt Roy's leven, maar dat was toch een leven van niks, dus het is héérlijk dat Angela er is. Hier dreigt Matchstick Men even een doorsnee `pappa leert puberdochter kennen'-film te worden. Maar gelukkig willen Frank en Roy net `de Jamaicaanse wisseltruc' uithalen met een rijkaard en zo wordt het weer een oplichtersfilm. En net als je denkt dat het misschien een doorsnee oplichtersfilm is, blijkt het een dubbele oplichtersfilm te zijn. En daarna nog een driedubbele, waarin vooral de rol van Angela ingewikkeld is. Ten slotte zit er ook nog een `het was rot, maar ik heb ervan geleerd en nu gaat het weer beter'-moraal aan – dat is wel een beetje jammer.

Regisseur Ridley Scott was vooral succesvol met extreme films als Blade Runner, Black Hawk Down, Gladiator. Matchstick Men is het normaalste wat hij tot dusver filmde, en het gaat hem even makkelijk af. Hij lijkt een soort schaduw-Spielberg te worden.

Matchstick Men. Regie: Ridley Scott. Met: Nicholas Cage, Sam Rockwell, Alicia Lohman, Bruce Altman. In: 45 bioscopen.