China schrapt in Hillary's memoires

Hillary Clintons autobiografie `Living History' doet het goed in China. Yilin Press, de Chinese uitgeverij van de vertaling, spreekt zelfs van de best verkochte buitenlandse politieke memoires ooit in China. De afgelopen maand zijn er maar liefst 200.000 exemplaren van verkocht. Jammer alleen dat alle verwijzingen naar China zijn verdwenen uit de Chinese editie.

Clinton en de Amerikaanse uitgever Simon & Schuster zijn boos. Wat blijkt: Yilin Press heeft de bezem gehaald door alle kritische passages over Tibet, de Chinese rechten van de mens en het democratische proces in het land. ,,De senator is woedend dat haar woorden zijn veranderd zonder haar toestemming'', zegt de advocaat van Clinton, Robert Barnett, in The New York Times. ,,De senator gaat er alles aan doen opdat haar lezers in China een correcte vertaling krijgen''. De uitgeverij wil dat de huidige vertaling uit de handel wordt genomen.

Dat zal niet zo gauw gebeuren. Chinese lezers komen desondanks toch wel aan de orginele tekst: illegale kopieën circuleren al vrij op de markt, en internet biedt uitkomst voor het opsporen van de verboden passages. De Amerikaanse uitgever Simon & Schuster werkt momenteel aan een nieuwe vertaling van de delen die nu nog in de Chinese editie ontbreken.

De Clintons zijn nog steeds populair in China. Echtgenoot Bill staat bekend als `een vriend van China', de man die onder zijn presidentschap de Verenigde Staten en China dichter bij elkaar heeft gebracht. En sinds de Lewinsky-affaire is de populariteit van het echtpaar `Ke-lin-dun' enkel toegenomen. Nergens vonden (illegale) publicaties over de affaire zo gretig aftrek als in China. De `vrouw van' geniet ook veel aandacht in de media. Maar voor haar kritische toon jegens China is in de ogen van de autoriteiten voorlopig geen plaats.

Zo is de Chinese lezers onthouden dat haar komst naar China voor de Vrouwenconferentie van de Verenigde Naties in 1995 bijna niet door ging door de arrestatie in China van de mensenrechtenactivist Harry Wu. Ook haar kritiek op de manier waarop verscheidene vrouwengroepen door China werden behandeld tijdens die conferentie, zijn uit het manuscript geschrapt. En al haar verwijzingen naar de neergeslagen studentenprotesten in juni 1989 zijn niet opgenomen in de vertaling.

China censureert regelmatig politiek gevoelige passages in kranten, boeken en op de televisie, en een verbod op buitenlandse publicaties en films is niet uitzonderlijk.

Uitgeverij Yilin Press voelt zich niet aangesproken. ,,In het verleden werd er altijd gesneden in vertalingen'', zegt een woordvoerder van de Chinese uitgeverij in de krant Avondnieuws van Peking. ,,De vertaling komt voor 99,9 procent overeen met het origineel.''

Dat die 0,1 procent verschillen uitsluitend zouden bestaan uit gemiste verwijzingen naar het eigen land, verzweeg hij in het interview.