Zoutkoepel wordt opslagplaats gas

Om Nederlandse huishoudens gegarandeerd van gas te kunnen voorzien, moet het transport in en uit opslaggebieden flexibeler. De exploitanten denken aan ondergrondse zoutholtes.

Lege, holle zoutruimtes onder de grond zijn zeer geschikt voor de tijdelijke opslag van aardgas. Het gas kan snel in- en uit deze holtes, zogenoemde koepels of cavernes, worden getransporteerd, legt Q. Hoelen van Gastransport Services uit. Dit in tegenstelling tot reeds bestaande opslag in lege gasvelden. ,,Daar zit het gas in zandlagen die door het poreuze gesteente grote weerstand geven.'' Gastransport Services (onderdeel van Gasunie), Akzo Nobel en Nuon maakten gisteren bekend dat er in 2010 in vier zoutkoepels in het zoutconcessiewingebied van Akzo Nobel in het Groningse Zuidwending (onder Veendam) in totaal 180 miljoen kubieke meter aardgas moet zijn opgeslagen. Per uur kan er vanuit de lege pekelholtes 1,6 miljoen kubieke meter gas in of uit de holte worden geleid. Een flexibele buffer waar het gas snel in en uit kan is nodig, stelt Hoelen. Ten eerste om een miljoen Nederlandse huishoudens in extreem koude winters gegarandeerd van aardgas te kunnen voorzien, zegt Hoelen. Door de afnemende gasdruk in de Slochterengasbel – het veld is voor meer dan de helft leeg en bevat nog 1.150 miljard kubieke meter gas – kan aan de binnenlandse vraag minder snel worden voldaan. ,,Vergelijk het met een luchtbed dat leegloopt'', verduidelijkt P. Bakker van Gastransport Services. ,,Eerst gaat het snel, als hij voor de helft leeg is, stroomt de lucht er minder snel uit.'' Flexibel kunnen inspelen op de vraag is ook nodig, gezien de liberalisering van de gasmarkt, waarin het aantal spelers op de markt en gashandelaren plannen moeilijker maakt. Nuon nam het initiatief tot de flexibele aardgasbuffer om er zeker van te zijn dat het zijn circa 2,5 miljoen afnemers snel van aardgas kan voorzien. Gas, wat in ons land al sinds 1997 opgeslagen is in lege, oude gasvelden in Langelo, Grijpskerk en Alkmaar (in totaal 2 miljard kubieke meter) kan de flexibele vraag niet opvangen. Deze buffer is er vooral om seizoensschommelingen op te vangen. De opslag in de pekelholtes vergt een investering van 300 miljoen euro. Het Ministerie van Economische Zaken, de provincie Groningen, de gemeente Veendam hebben ingestemd met het project.

Het zoutgesteente begint bij Zuidwending al op 200 meter diepte en daaronder ligt tot 3.000 meter diep een omgekeerde Mont Blanc aan zout, aldus projectleider P. Breuning. Akzo pompt hier al vanaf 1967 pekelwater naar boven en zal nu speciaal voor deze aardgasbuffer op 1.000 meter diepte holtes in de zoutlagen uitlogen. In de ons omringende landen, vooral in Duitsland, maar ook in Polen en Denemarken, wordt de ongeveer 40 jaar oude techniek al jaren toegepast. Na 2010 willen de drie ondernemingen nog eens zes gaten slaan in de zoutstenen ondergrond. Breuning verwacht niet al te veel weerstand uit de bevolking, die op 1 oktober aanstaande op een bijeenkomst geïnformeerd wordt. Hij spreekt pertinent tegen dat de opslag van gas als een voorbode geldt voor dat van kernafval. ,,Een ongelooflijk misverstand. Wij willen absoluut geen enkel afval in zoutcavernes.''

De gevolgen voor de omgeving zijn gering, aldus Breuning. Er zal een afblaasmast te zien zijn en de bodemdaling zal in 30 jaar 8 millimeter bedragen. Volgens B.C. Teuben van Nuon Energy, Trade en Wholesale bestaat de kans dat het aardgas duurder wordt als het project niet doorgaat. ,,In het slechtste geval moet er een extra pijpleiding van 6.000 kilometer naar Siberië worden aangelegd.'' Eind 2005 zou met de bouw van de zoutinstallatie begonnen kunnen worden. Het uitlogen vergt twee jaar. Tegelijkertijd zou eind 2006 de gasinstallatie gebouwd kunnen worden. De bouw levert 2.000 mensjaren werk op. Beveiliging, onderhoud en besturing van de installaties genereren structureel tussen de 30 en 50 banen.