Wat een onzin

Wordt Nederland dommer? vroeg M, het maandblad van deze krant, zich af, na gesprekken met hoogleraren die in verschillende landen hebben gewerkt. Over deze vraag en mogelijke oplossingen is een felle discussie ontstaan. Na eerdere artikelen over anti-intellectualisme en domme studenten biedt deze pagina een nieuwe weerslag van de discussie hierover. Een snelle greep: er zijn bollebozen genoeg, de organisatie deugt niet, onderzoek moet worden gefinancierd op basis van kwaliteit, en docenten zouden hun conformistische korset moeten losknopen.

,,Nederland wordt niet dommer'', vindt Patrick Todd uit Wageningen. ,,De vraag is eerder of andere landen slimmer worden.'' ,,Het verbazingwekkende is dat de universiteiten in vergelijking met twintig jaar geleden met minder geld veel meer presteren'', schrijft H.C. Toussaint uit Utrecht. ,,Nederlandse artikelen staan in de top-3-citatie-index, het aantal promoties en publicaties is enorm gestegen. De niet promoverende doctorandus is aan het uitsterven. Je kunt de universiteiten verwijten dat ze te veel mode-studies hebben gelanceerd, maar tegelijkertijd de vitaliteit bewonderen, die heeft geleid tot een hoger wetenschappelijk niveau.''

Dieter Heymann uit Houston werkt al jaren samen met Nederlandse wetenschappers. ,,Zij behoren tot de top. Zij doen origineel werk. Geldproblemen hebben wij hier in de VS ook. AMOLF (Atoom- en Molecuul Fysica) in de Watergraafsmeer staat internationaal aan de top.'' ,,Een ding dat niet vergeten moet worden, is dat Nederland een klein land is'', meent Erick Janssen, acht jaar onderzoeker aan het Kinsey Instituut in Bloomington (Indiana). ,,De meeste Amerikaanse universiteiten halen het niet bij de gemiddelde Nederlandse universiteit. Maar de gemiddelde Nederlandse universiteit haalt het niet bij Harvard of Berkeley. So what? Wetenschappelijk Nederland heeft, over het algemeen, een bijzonder goede reputatie in het buitenland.''

,,Het is onzin te denken dat Nederland dommer wordt'', aldus M. Thijssen uit Amsterdam. Het probleem is dat iederéén wil studeren. Een deel van de studentenpopulatie zal wellicht wat dommer zijn dan de `bovenlaag' voor wie studeren altijd al een optie was. We zijn wel zo dom om niet genoeg te blijven investeren in onderzoek.''

,,Er is geen eenduidige of typische Amerikaanse academische cultuur'', meent Frances Gouda uit Amsterdam. ,,Het verschil tussen het intellectuele niveau van, aan de ene kant, de beroemde privé-universiteiten (Ivy League), liberal arts colleges en de beste publieke universiteiten in staten zoals California en Michigan en, aan de andere kant, de duizenden kleinere state universities is hemelsbreed.''

,,Nederland kijkt steeds meer naar Amerika en voelt zich dan klein'', schrijft L. Van Wensveen vanuit Los Angeles. ,,Dat is dom. Ik heb zowel in Leiden als op Harvard gestudeerd. Leiden was grondiger en moeilijker. Ik heb ook zowel aan Loyola Marymount University als in Nijmegen gedoceerd. De Nijmeegse studenten waren beter voorbereid, kritischer en beter gemotiveerd. Als Nederland echt dommer is geworden, dan moet dat wel verdacht snel zijn gegaan.''