Poëziewebsite

Uitgeverij De Bezige Bij heeft sinds vorige week een poëziewebsite. Een bevestiging van de stille opmars van poëzie op internet.

Proza laat zich op een beeldscherm nog altijd moeizaam lezen, maar poëzie en computer verhouden zich uitstekend tot elkaar. Een gedicht, mits mooi op de pagina gezet, kan op het scherm even krachtig overkomen als op papier – en laat zich desgewenst gemakkelijk printen. Wie de website http://poezie.pagina.nl/ als uitgangspunt neemt, ziet hoe het gedicht op internet aan een stille opmars bezig is. Deze pagina geeft een overzicht van sites met beroemde gedichten, informatieve pagina's over dichters, bloemlezingen, vertaalde poëzie en thuispagina's van poëzieclubs en -tijdschriften. Een groeiend aantal dichters onderhoudt zelf een homepage.

Sinds vorige week is een poëziewebsite van De Bezige Bij operationeel, betaald uit het fonds dat ontstond na de overname van de coöperatieve uitgeverij door de Weekbladpers. Het resultaat is een kruising tussen een interactieve bloemlezing en een éénarmige poëziebandiet. De uitgeverij zette van 72 auteurs gedichten op het net en voorzag die (voorzover mogelijk) van een filmpje of geluidsfragment waarin dezelfde gedichten door de makers worden voorgelezen. Daarbij zijn beknopte beschrijvingen van het leven en werk van de dichters (op de site ten onrechte `bibliografie' genoemd) en omslagen van hun dichtbundels geplaatst. Elke dag van het jaar is een nieuw gedicht van een Bezige Bij-auteur op de website te lezen, vorige week maandag begonnen met er is een grote norse neger van Lucebert. De site bevat ook een nieuwsrubriek waarin optredens, onderscheidingen en nieuwe bundels van de dichters worden vermeld.

De redactie benaderde 36 Nederlandse en Vlaamse dichters uit het actuele Bij-fonds en dat van Thomas Rap voor oorspronkelijke filmopnamen. Voor film- en geluidsfragmenten van veraf woonachtige en overleden dichters werd geput uit archieven, zoals dat van de Dode Dichters Almanak van de VPRO. Er staan een paar aangename verrassingen op deze dichterssite. Zo is te zien hoe Karel Appel het door hemzelf met enige bescheidenheid beoefende genre voor het voetlicht brengt, maar daar ter compensatie een beschouwing over de schilderkunst van Van Gogh en Mondriaan aan toevoegt. Van Johnny van Doorn is een tumultueus optreden op de Nacht van de Poëzie uit 1975 te horen. ,,Óf u luistert'', roept hij om het aanhoudend boegeroep, gefluit en glasgerinkel te beteugelen, ,,óf ik steek mezelf hier overhoop.''

Op de site zijn de belangrijke schrijvers van na WO II aanwezig, zoals Vestdijk, Hermans, Reve, Mulisch, Claus, Campert, Wolkers en Lucebert. Maar ook is er werk te horen en te zien van jonge dichters als Ramsey Nasr, Mustafa Stitou en Alfred Schaffer. Van buitenlanders als Borges en Pavese zijn uitsluitend gedichten geplaatst, maar bijvoorbeeld Joseph Brodsky (`24 mei 1980') en Zbigniew Herbert (`Een roze oor') vallen wel degelijk te beluisteren. Aandoenlijk is het filmpje waarin Marten Toonder weemoedig een gedicht reciteert van Markies de Canteclaer van Barneveldt, dat eindigt met: Lang heb ik aan 't raam gestaan/ om naar de regenval te turen./ Toen ben ik stil naar bed gegaan;/ Enfin, het kan niet lang meer duren.

Ook het uiterlijk van de website Dichter bij De Bezige Bij streelt de zinnen. De homepage biedt een vernuftig alfabetisch overzicht van de betrokken dichters. Een muisklik verder blijken de gedichten afgewogen en in sobere belettering te zijn vormgegeven. Aanvankelijk ontdekte ik een minpunt: wie in zijn browserbalk de `vorige'-knop aanklikt, wordt direct van de website gedonderd. Het dichtst bij deze dichters kom je dan ook door de browser onzichtbaar te maken en te kiezen voor de optie `volledig scherm'. Dan wordt pas duidelijk wat de makers met een pagina bedoelen: geheel in het wit, dus niet omkaderd door onrustig Microsoft-menu. Alleen zo komt op het nieuwe medium deze oude vorm tot zijn recht, zeggen de makers impliciet; wie hier niet totaal vertoeft, is niet bevoorrecht.

www.dichterbijdebezigebij.nl.