Geruzie over vertrekdatum van minister

Tussen de coalitiepartijen CDA en VVD is onenigheid ontstaan over de vraag, op welk moment minister De Hoop Scheffer (Buitenlandse Zaken) naar de NAVO kan vertrekken als nieuwe secretaris-generaal.

De VVD wil dat De Hoop Scheffer zo snel mogelijk vertrekt naar het NAVO-hoofdkwartier in Brussel, maar premier Balkenende zei gisteren in New York dat De Hoop Scheffer tot december in Den Haag moet blijven.

De bekendmaking van de CDA'er die De Hoop Scheffer als minister van Buitenlandse Zaken opvolgt, wordt in politiek Den Haag volgende week verwacht. Buitenlandwoordvoerder Wilders van de VVD acht het ondenkbaar dat de Kamer met de scheidende minister nog de begroting van het Ministerie van Buitenlandse Zaken gaat behandelen.

Premier Balkenende verklaarde echter gisteren in New York, het van belang te achten dat De Hoop Scheffer het huidige Nederlands voorzitterschap van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) afrondt. Het (roulerende) voorzitterschap van de OVSE (van een jaar) loopt voor Nederland eind dit jaar af.

Die termijn heeft ook de voorkeur van De Hoop Scheffer zelf. Het zou betekenen dat hij tot december in Den Haag blijft. Coalitiepartner D66 ziet daarin geen bezwaar, evenmin als oppositiepartij PvdA.

Volgens ingewijden voert de CDA-top nog laatste gesprekken met enkele kandidaten voor de opvolging van De Hoop Scheffer op Buitenlandse Zaken. De in politiek Den Haag meest gehoorde naam is, al enkele weken, die van carrièrediplomaat Bernard Bot. Vooral diens ruime ervaring in de Europese Unie – Bot was tien jaar Nederlands ambassadeur bij de Europese Unie in Brussel – spreekt voor zijn kandidatuur. Het komt diplomatieke bronnen moeilijk voorstelbaar voor dat er, in het licht van het Nederlands voorzitterschap van de EU in de tweede helft van 2004, een minister komt die nog geheel moet worden ingewerkt in Europese zaken.

Als CDA'er is Bot voor premier Balkenende geen onbekende: beieden maakten deel uit van het Strategisch Beraad, één van de programmacommissies van het CDA in de paarse jaren, toen het CDA door herformulering van het gedachtengoed zich op een terugkeer naar de macht wilde voorbereiden.

Mocht premier Balkenende bezwaren zien in Bot – bijvoorbeeld een te grote eigengereidheid die afbreuk zou kunnen doen aan zijn eigen rol bij het voorzitterschap – dan zijn er niet veel alternatieven voorhanden. Ingewijden sluiten uit dat de huidige fractievoorzitter van het CDA in de Tweede Kamer, Maxime Verhagen, minister van Buitenlandse Zaken kan worden. Weliswaar beschikt hij over de juiste kennis over Europa en het buitenlands beleid voor die functie, maar het aantal ervaren Kamerleden van het CDA is zo gering, dat Verhagen in de fractie niet gemist kan worden.