`Wat een ellende, dat kabinet Balkenende'

De demonstratie tegen Balkenende-II had een hoge opkomst. En niet alleen van beroepsdemonstranten

,,We doen wel mee in ons hart'', hadden de vriendinnen van de Sakina el-Gaznani (35) gezegd. Ze giechelt. ,,Het tóch is beter om je woedende gezicht te laten zien.''

En woedend is ze. Op het tweede kabinet-Balkenende, dat zulke bezuinigingen voorstaat dat ze ,,haar drie jongens moet gaan uitleggen waarom ze voortaan nog maar tweemaal per week warm eten''. Want de pil gaat uit het ziekenfonds, hoorde ze op televisie, en voor de medicijnen van haar astmatische zoontje zal ze een eigen bijdrage moeten betalen en haar eigen wao-uitkering staat ter discussie. ,,Wat een ellende, die Balkenende'', zingt ze.

Naar schatting 25.000 mensen, veel meer dan de organisatie van de eerste grote protestactie tegen de bezuinigingsplannen van het kabinet Balkenende-II hadden verwacht, waren het zaterdagmiddag met El-Gaznani eens en kwamen naar Amsterdam om hun onvrede te uiten. Volgens het organiserende platform `Keer het Tij' is het huidige kabinet ,,het meest asociale in de afgelopen decennia'' is en staat het de ,,afbraak'' van de verzorgingsstaat en de gezondheidszorg voor.

De demonstratie wordt ondersteund door 350 organisaties. En zoveel organisaties meedoen, zoveel meningen er zaterdag ook zijn. De een protesteert met een ludieke tekst op een T-shirt (mijn tanden vallen uit mijn mond van verbazing, maar de tandarts kan ik niet meer betalen), de ander spreekt namens Korrelatie over een ,,sluitende maar stuitende begroting'', wil meer begrip voor de Palestijnen of het milieu, pleit voor de afschaffing van de monarchie of keert zich tegen de afbraak van het openbaar vervoer.

Voor een deel wordt er gepreekt voor de eigen linkse parochie. Als Jan Marijnissen, fractievoorzitter van de SP, zegt dat ,,onze beschaving op het spel staat'' en Ruud Koole, voorzitter van de PvdA, spreekt over het ,,kabinet van de wanhoop'' juicht de Dam. Op het Museumplein deelt Milieudefensie vervolgens folders uit voor de kraam van de PvdA, waar onder andere oud-minister Tineke Netelenbos nieuwe leden probeert te werven onder passerende aanhangers van de Nieuwe Communistische Partij. GroenLinks geeft stickers en balonnen aan leden van Dwars, de eigen jongerenpartij, en enthousiaste trotskisten discussiëren met een man met De Socialist onder de arm over de afbraak van het sociale stelsel.

Maar de progressieve beroepsdemonstranten zijn zaterdag toch in de minderheid. Het lijkt meer op een protest van de gewone man, waarbij jongeren en gehandicapten opvallend ruim vertegenwoordigd zijn en de vakbonden opvallend afwezig.

De woede onder die betogers is groot. Balkenende wordt verweten het Amerikaanse ,,toestanden'' te creeëren waarbij sociale zekerheid niet langer een recht is, maar een gunst. Een ambtenaar, die niet bij naam wil worden genoemd omdat zijn baas `helaas' ook lid is van deze regering, noemt de plannen van Balkenende-II ,,gênant''. ,,Het alsof Reagan en Tatcher verkleed zijn als een klein jongetje met bril.''

De 57-jarige Ria Dozy uit Zaandam – keurige blouse, parelkettinkje – had voor het eerst in haar leven het gevoel dat ze de straat op moest gaan. ,,Ik ben normaal niet zo'n schreeuwerd'', zegt ze. Maar met een klein pensioen en de voorgestelde eigen bijdrage voor medicijnen, zal het moeilijk worden om rond te komen. ,,Ik heb CDA gestemd, maar dat doe ik nu nooit meer'', zegt ze verontwaardigd. Ook mensen die zelf niet door de bezuinigingen worden geraakt, protesteren. Vier studenten uit Groningen vinden het ,,ongelooflijk'' dat nu het slecht gaat met de economie, de ,,zwakken daarvoor moeten boeten''. Wouter Keurdijk: ,,Ik sta hier niet voor mezelf, maar voor al die mensen die met hun huidige uitkering al amper kunnen rondkomen.''

Achter de woede gaan weinig alternatieven schuil. Volgens Keer het Tij is dat ook niet de opzet van de demonstratie. ,,We moeten eerst onze eigen stem vinden, voor we met eigen oplossingen komen'', meent Judith de Jong, namens het platform. ,,Er is nu één doel: de plannen van Balkenende moeten van tafel.''

De 25.000 demonstranten waren dit weekeinde niet de enigen die kritiek uitten op het beleid van het kabinet-Balkenende. Bisschop Van Luyn zei gisteren in het televisieprogramma Kruispunt namens de bisschoppenconferentie dat de lasten niet redelijk zijn verdeeld. ,,Er wordt te weinig rekening mee gehouden dat mensen bepaalde verantwoordelijkheden niet kunnen dragen. En er wordt te weinig gesproken over een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor het algemeen welzijn.''