Ontspannen sfeer sleutel tot succes tennisploeg

Het Davis-Cupteam dat met 5-0 van India won is een vriendenploeg. ,,Als de sfeer in het verleden zo was geweest had Nederland al drie keer de cup gewonnen'', zegt John van Lottum.

Kopman Sjeng Schalken weet als geen ander lid van het Davis-Cupteam dat de beste resultaten worden behaald als de sfeer in en rond de ploeg optimaal is. De 27-jarige tennisser maakte in het begin van zijn loopbaan in het landentennistoernooi onder de voormalige bondscoach Michiel Schapers ,,een aantal donkere jaren'' mee. De destijds onervaren Schalken werd in zijn ogen door de huidige coach van Jong Oranje op een manier begeleid waardoor hij eerder slechter dan beter ging spelen. ,,Er zijn in die tijd te veel dingen gebeurd die ik nu beter niet boven tafel kan gaan halen. Ik kreeg zelfs na een landenontmoeting een trap na van die man'', zegt Schalken. Consequent weigert hij de naam van Schapers uit te spreken.

Schalken beleefde vrijdag een déjà vu toen hij ploeggenoot Martin Verkerk in pas diens derde enkelspel voor Nederland vijf sets lang zag ploeteren tegen de onbeduidende Indiër Rohan Bopanna. Ondanks dat de tegenstander op papier slechts de nummer 344 van de wereld was, werd Verkerk verlamd door de druk die hij voelde om te moeten presteren voor zijn land. Schalken is ervan overtuigd dat Verkerk de zege mede door de altijd positief coachende captain Tjerk Bogtstra alsnog binnen wist te slepen.

De gedachten van Schalken gingen terug naar 1998 toen hij in Brussel als 21-jarig talent het beslissende punt voor Nederland tegen de onbekende Belg Christophe van Garsse moest veroveren. De partij eindigde voor Schalken in een drama. Schalken weegt jaren na dato zijn woorden als hem wordt gevraagd naar de reden van die nederlaag. ,,Als ik destijds vanaf de bank de steun had gekregen die Verkerk nu kreeg, had ik nooit verloren.''

Bogtstra volgde het Davis-Cupteam in het verleden van dichtbij als privé-coach van Jan Siemerink. ,,Je moet als coach wel in de huid van de spelers kunnen kruipen'', stelt Bogtstra na de zege op India. ,,Schalken is heel anders dan bijvoorbeeld Raemon Sluiter of Verkerk. Als je tijdens een partij verkeerd met Schalken omgaat kan hij zijn plezier verliezen. Als coach moet je zorgen dat je de spelers vooral niet in de weg zit. Ik kan me niet voorstellen dat er ooit nog een coach komt die de spelers niet willen.''

Na een promotie-degradatieduel met Oezbekistan was de sfeer onder Schapers medio 2000 dusdanig slecht dat de spelers bij de bond aandrongen op een vertrek van de captain. Het nieuwe Davis-Cupteam begon in februari 2001 onder Bogtstra aan een nieuw tijdperk. Na een sensationele zege tegen Spanje was de vriendenploeg geboren.

,,Je moet eerst een goed fundament neerzetten om te kunnen presteren'', legt Schalken na zijn zege op Harsh Mankad uit. ,,We hebben destijds geluk gehad dat we gelijk de eerste wedstrijd onder Bogtstra van Spanje wonnen. Het team beleefde daardoor een vliegende start.''

De afgelopen tweeënhalf jaar stapte Schalken steeds met een ,,flinke grijns'' op zijn gezicht het vliegtuig in als hij zich bij het Davis-Cupteam diende te voegen. ,,Je ziet al die jongens weer en de werksfeer is uitstekend. Het hele begeleidingsteam bestaat nu uit goede mensen die we zelf hebben uitgezocht. We hebben onze nek uitgestoken, maar dat motiveert ons ook. Mede daardoor is Sluiter er een paar keer in geslaagd boven zijn niveau uit te stijgen. Dit team misstaat niet in de wereldgroep. Deze vriendengroep is op een goede dag tot iets geks in staat.''

Sluiter beaamt de woorden van de Nederlandse nummer één. ,,Het Nederlandse Davis-Cupteam wordt nu alleen nog maar verslagen door een team dat een klasse beter is'', zegt de tennisser die onder Bogtstra debuteerde met een sensationele zege op Juan Carlos Ferrero.

Ook John van Lottum, die voor het eerst sinds februari 2000 weer in het Davis-Cuptoernooi speelde, genoot van de ontspannen sfeer. ,,Ik heb zoveel plezier gehad. Ik heb me nog nooit zo pumped up gevoeld in een dubbel als zaterdag. Als de sfeer eerder zo was geweest had Nederland al drie keer de cup gewonnen.''

Sluiter, Verkerk en Van Lottum zoeken op de baan bijna voortdurend contact met het hossende Davis-Cuppubliek, terwijl Schalken zich naar eigen zeggen liever gedraagt als ,,een ijskonijn''. Schalken: ,,In het begin wist ik niet goed wat ik moest doen. Dan probeerde ik me tegen m'n natuur in te gedragen. Onder Bogtstra kan ik m'n eigen gang gaan. Nu laat ik gewoon m'n racket spreken op de baan. Als dat lukt op de manier die ik voor ogen heb is dat voor mij een ultiem genot. Ik ben op mijn manier populair.''

Schalken denkt dat het Davis-Cupteam nog kan groeien al onderkent hij dat het gebrek aan jong talent voor problemen kan gaan zorgen. Onder Schapers heeft de afgelopen jaren geen enkele jeugdige tennisser de stap naar de top gemaakt. Schalken: ,,Toen ik Schapers op de US Open met onder andere Michaëlla Krajicek zag lopen krabde ik me wel even achter de oren. Ik dacht `kan dat meisje niet beter begeleid worden door Alex Reijnders (Schalkens ex-coach die ook in dienst van de bond is, red.) of door Bogtstra?' Al met al het gaat het een stuk beter met het Nederlandse tennis, maar er zitten nog steeds rotte appels tussen. Je kan niet verwachten dat alles in één klap verandert. Bovendien heb ik er uiteindelijk toch niets over te vertellen.''