Irak wordt een open economie, op olie na

Irak wordt grondig hervormd tot een open economie naar Westers model. Volledig eigendom van bedrijven door buitenlandse ondernemingen is toegestaan, behalve in de oliesector. Winsten die door buitenlandse bedrijven worden gemaakt mogen ongehinderd het land verlaten, en de centrale bank wordt onafhankelijk. Land en onroerend goed mag niet in eigendom komen van buitenlanders, maar zij kunnen dit wel voor een termijn van veertig jaar leasen. Buitenlandse banken mogen Irak in, en zes van hen zal binnen vijf jaar worden toegestaan om volledig eigenaar te worden van Iraakse banken.

Dit blijkt uit een lijst van hervormingen die gisteren in Dubai is gepresenteerd door Kamel al-Keylani, minister van Financiën van de door de VS benoemde Iraakse regeringsraad. De veranderingen maken een eind aan ruim dertig jaar van staatscontrole in de Iraakse economie onder Saddam Husseins socialistische Ba'ath-partij.

Volgens Keylani dragen de maatregelen bij tot een ,,beduidende voortgang bij het bouwen van een vrije en open markteconomie in Irak''. Wel zal er volgens hem tijd over heen gaan voordat de vruchten van de hervormingen worden geplukt. ,,Economische transities kosten tijd. We kunnen Irak niet in een nacht opbouwen.''

Van Amerikaanse kant werd gisteren benadrukt dat de aangekondigde maatregelen niet als plan, maar als realiteit moeten worden gezien. De hervormingen rusten op een wet die zaterdag is getekend door de Coalitie Voorlopige Autoriteit van de Amerikaanse gezaghebber Paul Bremer en de Iraakse regeringsraad. De uitzondering van olie, en olieproductie, die niet in buitenlands bezit mogen komen, moet worden gezien als een signaal dat het de VS niet om Iraks oliebelangen te doen is.

De VS maken haast met de herinrichting van de Iraakse economie. Op 22 en 23 oktober vindt in de Spaanse hoofdstad Madrid een internationale donorconferentie plaats rond Irak. De VS hopen daar financiële steun uit de rest van de wereld binnen te halen en zo een deel van de kosten van de wederopbouw van Irak te kunnen delen. De Wereldbank en het IMF, die doorgaans opereren als vooruitgeschoven post bij landen in financiële problemen, lieten dit weekeinde in Dubai weten nog geen inschatting te hebben van de kosten van de wederopbouw.

Volgens plan krijgt Irak per 15 oktober een nieuwe munt, de new Iraqi dinar. De belasting gaat omlaag van een toptarief van 45 procent naar hoogstens 15 procent van winst of inkomen, voor zowel burgers als bedrijven.