Grote landen Europa nog steeds oneens over Irak

De Franse president Jacques Chirac heeft, voorafgaand aan de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties deze week in New York, voorgesteld dat de Verenigde Staten spoedig de soevereiniteit van Irak symbolisch overdragen aan de Irakezen. Dit zou kunnen gebeuren in afwachting van een werkelijke machtsoverdracht binnen zes tot negen maanden. Chirac bepleit een situatie als in Afghanistan, waar na de oorlog een interim-regering soevereniteit had, maar wel gesteund werd door troepen uit de VS en andere landen.

In een interview met de New York Times zei Chirac dit weekeinde dat hij niet van plan was een veto uit te spreken over een Amerikaanse resolutie over de militaire en civiele macht in Irak, waarin sprake is van beperkt VN-toezicht maar geen termijn wordt genoemd om de macht over te dragen. Chirac acht de kans niet groot dat hij die resolutie zal steunen. Volgens Chirac leidt het voortzetten van Amerikaanse leiding in Irak alleen maar tot meer geweld en vereist dat een langere aanwezigheid van buitenlandse militairen. Chirac zei ook dat de omverwerping van het bewind van Saddam Hussein niet helpt bij de verspreiding van democratie in het Midden-Oosten. ,,Ik zou willen dat het zo was'', aldus Chirac, ,,maar eerlijk gezegd geloof ik het niet''.

Zaterdag wisten Chirac, de Britse premier Tony Blair en de Duitse bondskanselier Gerhard Schröder het bij een ontmoeting in Berlijn niet eens te worden over de wederopbouw van Irak. Het was het eerste driehoeksberaad na de bittere controverse over de oorlog in Irak en bedoeld om de rimpels weer glad te strijken. Op de vraag van een verslaggever of Blair als gezant van George Bush naar Berlijn was gekomen, antwoordde gastheer Schröder dat hij Tony Blair had uitgenodigd als Tony Blair, dat deze ook als Tony Blair was gekomen en weer als Tony Blair naar huis zou gaan. De Italiaanse premier Berlusconi was niet aanwezig, maar werd door Chirac telefonisch op de hoogte gehouden. Italië bekleedt op dit moment het voorzitterschap van de Europese Unie.

De Russische president Poetin is bereid troepen naar Irak te sturen en onder Amerikaanse commando te plaatsen als de Verenigde Naties daar ,,een serieuze, niet-decoratieve rol'' krijgen. Rusland zou daarin ,,ruimdenkender'' zijn dan Duitsland en Frankrijk. Een zelfverzekerde Poetin zei dit zaterdagavond in een vier uur durend interview met Amerikaanse correspondenten voor zijn ontmoeting met president Bush in Camp David, komende week.

Russische troepen voor Irak staan op dit moment op geen enkele agenda, erkende Poetin, maar in zijn beste Engels zei hij een deal met Bush daarover als een `can-do issue' te beschouwen. Poetin benadrukte dat Rusland het gelijk aan zijn kant heeft gehad in Irak en dat de Amerikaanse invasie het terrorisme heeft bevorderd. ,,Saddam Hussein steunde islamitische extremisten niet. In feite schoot hij ze dood of zette ze zijn land uit, maar nu paraderen zij door Irak''.