Duizenden zieke schapen wekenlang op zee

Het Nederlandse schip Cormo Express vaart al wekenlang over de Arabische Zee met 57.937 Australische schapen aan boord. Niemand wil de dieren meer hebben sinds is vastgesteld dat een deel lijdt aan bekschurft, een virusziekte die blaren op de lippen veroorzaakt.

Dierenactivisten noemen het een schande dat de schapen aan boord worden gehouden terwijl de temperaturen daar kunnen oplopen tot boven de 45 graden Celsius. ,,Volgens de laatste meldingen zijn inmiddels 3.777 schapen gestorven'', zegt de woordvoerder van Vroon, eigenaar van het schip. Die dieren zijn volgens hem bezweken door een combinatie van ,,extreme hitte, verminderde weerstand, en de lange reisduur''. De autoriteiten van Australië en Saoedi-Arabië zijn druk in onderhandeling over een oplossing, maar Australië heeft al gezegd de schapen niet terug te nemen.

De schapen verlieten op 5 augustus de haven van Freemantle. Drie weken later zouden ze in de haven van Jeddah in Saoedi-Arabië aan land gaan, maar daar zijn ze geweigerd. Volgens plaatselijke quarantaine-metingen zou 6 procent van de schapen besmet zijn met het virus dat bekschurft veroorzaakt. Volgens een Australische inspecteur aan boord van de Cormo Express zou het om slechts 0,35 procent gaan, ofwel zo'n tweehonderd schapen. ,,Als de besmetting onder de 2 procent blijft zijn de Saoediërs verplicht om de lading af te nemen'', zegt de woordvoerder van Vroon. De schapen zijn bezit van een Saoedische importeur. Inmiddels hebben ook Pakistan en de Verenigde Arabische Emiraten de schapen geweigerd.

Australië exporteert zo'n 6 miljoen schapen per jaar. De export van levend vee neemt toe door de lage koers van de Australische dollar die de schapen relatief goedkoop maakt. Ook is Australië een van de weinige landen ter wereld met een zogeheten bse-vrije status heeft. ,,De gekkekoeienziekte en ook mond-en-klauwzeer komen er niet voor'', aldus de woordvoerder van Vroon. Landen in het Midden-Oosten willen met name levend vee, in het bijzonder schapen, wegens de rituele slachting van de dieren. Dat gebeurt bij voorkeur in eigen land.

Eind vorig jaar heeft het Australische ministerie van Landbouw nog strengere regels doorgevoerd voor de export van levend vee. Gedurende de eerste maanden van 2002 kreeg een aantal transporten van schapen naar het Midden-Oosten te maken met extreem veel sterfgevallen: boven de 3 procent. Gewoonlijk ligt die sterfte bij schapen rond de 1,3 procent en bij runderen rond de 0,2 procent.

De nieuwe strenge Australische regels leken hun effect te hebben. Volgens gegevens van het Australische landbouwministerie zijn in de eerste helft van dit jaar 2,3 miljoen schapen geëxporteerd naar het Midden-Oosten en Noord-Afrika. Dat gebeurde in 35 transporten. Het aantal sterfgevallen is teruggelopen tot 0,76 procent.

Volgens de woordvoerder van Vroon wordt alles in het werk gesteld om het de dieren zo aangenaam mogelijk te maken. Er is extra water en voer ingeslagen. En er wordt voor extra ventilatie gezorgd. De dieren zijn verdeeld over negen dekken. ,,Ze hebben sowieso veel bewegingsruimte, want het schip kan 70.000 schapen vervoeren'', aldus de woordvoerder.

Ook de inspecteur aan boord heeft al laten weten dat de schapen het niet zo slecht hebben als soms wordt beweerd. Gemiddeld zijn ze twee tot drie kilo zwaarder geworden. Dieren met bekschurft – een ziekte die niet levensbedreigend is – kunnen minder gaan eten wegens de blaren op hun lippen.