Ouderen gebruiken veel meer positieve woorden dan jongeren

Ouderen gebruiken gemiddeld veel meer positief geladen woorden dan jongeren, vooral vanaf het vijfenvijftigste jaar stijgt het percentage positieve woorden van nog geen 2,5% naar bijna 4% rond het zeventigste jaar. Het gaat daarbij om woorden als gelukkig en fijn (happy, nice). Ouderen spreken ook vaker in de toekomende tijd dan jongeren, en minder in de verleden tijd. Ook gebruiken ze vaker woorden als `wij' en `ons' dan jongeren, die meer `ik' gebruiken. Verder is het taalgebruik complexer dan bij jongeren. Dit blijkt uit een analyse van gesproken en geschreven taalgebruik van ruim 3000 proefpersonen. (Journal of Personality and Social Psychology, aug).

Deze veranderde woordpatronen zijn hoogstwaarschijnlijk een reflectie van een andere gemoedstoestand. Voor ouderen is zo'n meer opgewekte stemming ook in andersoortige psychologische onderzoeken aangetoond. Ouderen hechten bijvoorbeeld groter belang aan positieve emoties en zijn door hun ervaring ook beter in staat hun emotionele leven te reguleren. Ook blijken ouderen minder vaak eenzaam te zijn dan jongeren en mensen van middelbare leeftijd dit alles dus in scherp contrast met de stereotype opvatting over het leven der ouderen.

Woordgebruik wordt al jaren als een belangrijk fenomeen in de analyse van iemands geestelijke en lichamelijke toestand beschouwd. Dit nieuwe onderzoek, van de pionier op dit gebied James Pennebaker, komt voort uit zijn eerdere onderzoek naar het effect op de gezondheid van het schrijven of praten over emotionele gebeurtenissen (dat effect is positief). Daarbij is een computerprogramma ontwikkeld dat in een tekst zoekt op ruim 2000 psychologisch relevante woorden en woordstammen, dat nu ook is ingezet bij dit ouderen-onderzoek.

Pennebaker en zijn collega Lori Stone gebruikten het tekstmateriaal uit 45 verschillende studies om de leeftijdgecorreleerde taalveranderingen te onderzoeken (in totaal 3,8 miljoen woorden). Ze verwachtten al dat ouderen vaker positieve woorden zouden gebruiken, maar dat ouderen vaker dan jongeren in de toekomende tijd zouden praten kwam als een verrassing.