Op bezoek in de Harley-fabriek

Motorfabrikant Harley-Davidson bestaat dit jaar honderd jaar. Tijn Kramer bezocht hun grootste fabriek, die in York, Pennsylvania.

De Gamma maal tien. Of misschien wel maal vijftig. Enorme persen die platen staal in een strak ritme tot motoronderdelen vormen en de bijbehorende beer van een kerel die ze er iedere keer in mag leggen en weer uit mag halen. De kracht van de herhaling. Ook op een andere manier is die onmiskenbaar. Brochures maken duidelijk dat Harley-Davidson een op en top Amerikaans merk is, het filmpje voorafgaand aan de tour door de fabriek memoreert successen van het merk uit het verleden en op de werkvloer dragen verschillende arbeiders patriottistische T-shirts of kleding uit de Harley-Davidson kledinglijn die ze volgens gids Edmund A. Dick uit eigen zak betaald hebben. Het is duidelijk dat je hier weinig vrienden maakt door het succes van Japanse motorfabrikanten aan te halen.

De PR van het dit jaar honderdjarige merk gaat er bij de meeste bezoekers in als gesneden koek. De mannen en vrouwen in motorpakken of andere outfits met duidelijke Harley-logo's behoren tot `The Family', de `Harley Owners Group' – meer dan 600.000 leden wereldwijd – of een van die andere fraaie namen uit de brochure die vooral aangeven dat je met deze motorfiets meer koopt dan alleen een vervoersmiddel. Ofwel, hoe een fabriek ook als bedevaartsoord kan fungeren.

Harley-Davidson kent drie fabrieken in Amerika die allen te bezoeken zijn. De jongste ligt in Kansas City en de bekendste in Wauwatosa, Wisconsin, de thuisstaat van het merk. De bezochte fabriek, in York, met de auto zo'n drie uur westelijk van Philadelphia, is echter de grootste van allemaal: de overdekte fabriekshallen bedekken een oppervlakte van zo'n 93.000 vierkante meter.

Al bij binnenkomst in de ontvangsthal staan zeven gloednieuwe modellen uitgestald waar de bezoekers zich op kunnen laten vereeuwigen. Motorische monsters met stoere namen als Ultra Classic Electra Glider, VRSCA V-Rod of Softail Fatboy. In de museumwinkel winnen de truien, laarzen, rockcd's, babykleding en de items uit de `wedding collection' (een zwarte string of een kussentje voor de trouwring bijvoorbeeld) het met gemak van de informatieborden die melden dat `kleine imperfecties in de gastank van een Harley-Davidson handmatig worden schoon gepolijst'.

Toch nemen we ook zulke informatie tot ons. In groepen van zo'n 25 man worden de bezoekers rondgeleid. Na de introductiefilm en de stevige veiligheidsmaatregelen (dichte schoenen, geen spullen mee, tasinspectie, metaaldetector en het opzetten van een werkbril en een zender) staan we vervolgens in een van de massale fabriekshallen van Harley-Davidson. Via het hoofdtelefoontje vertelt gids Edmund hoe de verschillende productielijnen werken. De kennisoverdracht gaat deels verloren door het lawaai en anders wel door het jargon: termen als `tankhogging' en `fenderkissing' worden zowel begrijpend als schouderophalend begroet door de groep.

Op de fabrieksvloer, die wat dit betreft waarschijnlijk net zo goed van Volkswagen of Hyundai had kunnen zijn, zitten nauwelijks volwassen meisjes, aan lange productielijnen met verveeld gezicht hun onderdelen vast te draaien. De een na de ander. Jongemannen, veel met baard, verrichten weer een andere onmisbare maar geestdodende handeling. En als de monotonie nog niet erg genoeg is, dan zijn het toch wel de 90.000 bezoekers die de 3.000 werknemers jaarlijks op de vingers kijken. Zou je denken. Maar navraag is niet mogelijk; gids Edmund staat nooit lang stil en er moeten natuurlijk wel 700 tot 800 motorfietsen klaar zijn aan het einde van de werkdag. En er moet een hoop worden geperst, gepolijst, getest, geschroefd en geverfd voordat een nauw afgemeten hoeveelheid chroom, rubber, tankdoppen en snelheidsmeters veranderd in een motorisch beest ter waarde van 18.000 dollar.

Harley-Davidson Vehicle Operations. 1, Harley-Davidson Drive, York, Pennsylvania. Tours ma-vr tussen 09-14u. Kaarten op basis van beschikbaarheid (vroeg komen aangeraden). Geen tours gedurende weekend, feestdagen, de week van 4 juli. Voor informatie: www.harleydavidson.com.