Het beleg van Alkmaar

In de kaasstad bij uitstek jaagt Joep Habets een vervlogen ideaal na.

Zeg `Alkmaar' en ik denk aan kaas, betaald voetbal en Saenredam. En van die drie aan kaas het meest. Het lekkerste broodje kaas ooit at ik in Alkmaar op een terras met zicht op de kaasmarkt in de schaduw van de Waag. Het is jaren geleden en ik weet niet meer precies waar. Elk bezoek aan Alkmaar is sindsdien een queeste naar het perfecte broodje kaas. Ik zet mijn zoektocht voort op de Open Monumentendag. Heeft de streek rond Alkmaar in de Noord-Hollandse Goudse, een van de weinige Nederlandse producten met een Europees beschermde oorsprongsbenaming, niet een kaas van monumentale allure? Al valt er historisch en geografisch iets op af te dingen.

Kaas zou hét beleg van Alkmaar moeten zijn. De kaasliefhebber zou toch uit een keur aan kaas moeten kunnen kiezen van uiteenlopende ouderdom en verschillende, altijd voortreffelijke kwaliteit. Maar in de praktijk valt dat tegen. De meeste zaken bieden een anoniem broodje kaas aan. Daar zou de burgemeester van Alkmaar eens iets aan moeten doen.

Op goed geluk kies ik Storm uit de aaneengesloten rij eet- en drinkgelegenheden met zicht op de Waag. Storm blijkt de hippe dochter van het naastgelegen Henry's Grand Café. Ze staat nog niet helemaal op eigen benen, de dagkaart is hetzelfde. De kaas komt op een boterloos, maar behoorlijk pistoletje in zes zeer dun gesneden plakjes. Dungesneden, daar is wat voor te zeggen, de smaak komt dan beter tot zijn recht. De kaas heeft gezelschap van twee blaadjes sla, een olijf, een ringetje rode ui, twee partjes tomaat, vijf schijfjes komkommer en een toefje peterselie. De komkommer verkeert al enige tijd in staat van carpaccio en oogt niet optimaal meer. De principiële vraag rijst of er garnituur bij een broodje kaas hoort. Het antwoord luidt nee: zo'n pluk `gezond' staat het kaasgenot in de weg.

Het broodje kaas met een kopje thee vergt bij Storm 4,65 euro. Het nabijgelegen café restaurant De Notaris biedt hetzelfde pakket voor 30 eurocent minder. De Notaris serveert een dikke plak en een heel dun plakje kaas op een redelijke pistolet. Er ligt een assortimentje groen naast en een sachet mosterd van, hoe passend, Gouda's Glorie. Een fijnkazige ervaring wordt belemmerd door een vage bijsmaak. Snijdt De Notaris de kaas en de vleeswaar op dezelfde machine of is het werkblad voor verschillende bereidingen gebruikt?

Aan de voet van de Waag ligt een café met de veelbelovende naam Jong Belegen. Waar elders een lichtbak met bierreclame hangt prijkt hier een verlichte Beemsterkaas. De Beemsterkaas, een merknaam van kaasfabrikant Cono, ligt op croissantachtig boterbroodje. In theorie niet het beste kaasbroodje, maar nu door zijn versheid erg aantrekkelijk. Op de kaas, vier plakken van enige dikte, liggen vier schijfjes geschilde komkommer en twee plakjes tomaat, zeer fris ogend en met gedroogde kruiden versierd. Het broodje ligt op een kaasdraagbaar in miniformaat en bovenop prijkt een vlaggetje. Bij Jong Belegen kost een broodje kaas met een kop thee 4,70 euro. Het is het beste broodje kaas van vandaag, maar nog niet het ware. Misschien zijn de kwaliteiten van het ideale broodje kaas in mijn geest uitgegroeid tot onbereikbare, monumentale proporties.

Storm, Houttil 32 Alkmaar, 072 5113283 De Notaris, Houttil 18, 072 5207608

Jong Belegen, Houttil 5 Alkmaar, 072 5114269