EXIT-CLAUSULE

Naam: Jens Peter Bonde (55)

Beroep: Europarlementariër voor JuneMovement, een eurosceptische organisatie die meerdere politieke stromingen vertegenwoordigt.

Vindt dat: lidstaten het recht hebben om uit de Europese Unie te treden.

,,Sinds 1984 maak ik mij als Europarlementariër hard voor een exit-clausule. Dat houdt in dat lidstaten te allen tijde het recht hebben om uit de Europese Unie te stappen. Niet dat ze dat recht ook moeten gebruíken – dat is weer een andere kwestie – maar zo'n clausule bewijst wel dat de Europese Unie een samenwerkingsverband is van souvereine staten.

,,Ik vergelijk de Europese Unie wel eens met een huis. Als een huis geen sleutel heeft, of die sleutel in handen van een buitenstaander valt, wordt het op den duur een gevangenis. Staten moeten ieder afzonderlijk over die sleutel kunnen beschikken, want anders wordt het hommeles.

,,De exit-clausule is ook een manier om conflicten tussen lidstaten te vermijden. Want alleen al de dreiging van een uittreding – bijvoorbeeld ten tijde van oorlog – zal landen tot bezinning brengen. In de voorlopige grondwet staat dat lidstaten twee jaar met elkaar moeten onderhandelen om tot overeenstemming te komen. Daarna mag een land de EU op eigen houtje de rug toekeren. Zo'n gang van zaken is in vredestijd misschien ondenkbaar, maar niemand kan in de toekomst kijken – de Verenigde Staten en de voormalige Sovjet-Unie hebben tenslotte ook perioden van interne opstand gekend.

,,De exit-clausule heeft nooit tot grote weerstand geleid. In de wandelgangen was er wel wat gemor, maar officiële protesten heb ik niet gehoord; geen land durft zich openlijk tegen zelfbeschikking uit te spreken.''