De kortste weg naar zelfvertrouwen

Voor: lelijk en ongelukkig. Na: mooi en blij. Met dank aan de chirurg en de televisie. Extreme metamorfoses zijn dit najaar de nieuwe hit op televisie, schrijft Monique Snoeijen.

Chris McKnight (37) heeft een grote verbouwing achter de rug. Zijn kin is verplaatst, zijn neus is ingekort, zijn bovenlip is uitgerold, zijn flaporen zijn gecorrigeerd, zijn wangen zijn omhoog getrokken, de huid boven en onder zijn ogen is gelift, rimpels rond neus en lippen zijn opgevuld, een diepe voorhoofdsrimpel is gladgespoten, er is een stukje aan een voortand gebouwd en al zijn tanden zijn gewit. Het was een hele klus, maar het resultaat is ernaar. ,,Ik had een heel droevig, vermoeid uiterlijk. Nu zie ik er veel vrolijker en frisser uit.''

Monique Wante (37) is inmiddels ook de persoon geworden die ze altijd had willen zijn. Ze wilde al heel lang haar borsten laten vergroten (,,cupmaat AA was zelfs nog te groot voor mij''). Ze had er ,,psychisch lijden'' van, zegt ze. Ze durfde niet meer naar het zwembad omdat ze geen geschikt bovenstukje kon vinden en een badpak stond ,,helemaal zo treurig''. Ze droeg wijde kleren om haar kleine borsten te verhullen en zat in de sportschool altijd ergens achter in een hoek. Aan haar man durfde ze zich ook niet meer te tonen. Nu heeft ze als cup-maat `een kleine C' en het resultaat is verbluffend, zegt ze. ,,Het is net alsof ik uit mijn schulp ben gekropen. Ik heb ook opeens humor. Dat heeft er blijkbaar altijd ingezeten, maar dat komt er nu pas uit.'' Wante heeft overigens ook nog een borstlift, een tepelverkleining, opgespoten lippen, gelaserde tanden en een nieuwe neus gekregen.

McKnight (manager bij een Amerikaans call centre uit Amsterdam) en Wante (magazijn-medewerker bij een groothandel voor boeken uit Geleen) zijn twee van de twintig kandidaten van het Nederlandse programma Make Me Beautiful dat aanstaande woensdagavond om half negen voor het eerst wordt uitgezonden door Net5. Ze vertellen hun verhaal over de telefoon. Hun nieuwe uiterlijk moet nog voor iedereen geheim blijven. Dat is om ,,puur televisie-technische'' redenen, zegt programmaleider Remco van Westerloo. ,,Eerst zes weken lang de spanning opbouwen en dan aan het einde de ontknoping.''

JALOEZIE

Make Me Beautiful lijkt op het Amerikaanse metamorfose-programma Extreme Makeover dat Yorin – eveneens op woensdagavond rond de klok van negen – uitzendt. Alleen worden de kandidaten niet in een verlengde limousine van huis opgehaald en heet het Beverly Hills Medical Plaza hier Medisch Centrum Scheveningen. Ook worden er minder chirurgische ingrepen uitgevoerd. Zo had Chris McKnight best een liposuctie gehad willen hebben, maar het medisch team van het programma vond dat hij zijn vetrollen er net zo goed in de sportschool af kon trainen. Verder is de Nederlandse variant volgens Van Westerloo ,,ingetogener'' en ,,komen de kandidaten langer aan het woord''.

Behalve door de chirurg en de tandarts worden de kandidaten ook onder handen genomen door een kapper, een visagist, een manicure, een kledingadviseur, een diëtist en een personal trainer. Drieduizend Nederlanders meldden zich aan voor de gratis make-over. Een selectiecommissie van een psycholoog, een arts en een redacteur kozen er uiteindelijk twintig uit. Het zijn volgens Van Westerloo vooral mensen voor wie cosmetische chirurgie anders onbetaalbaar zou zijn. ,,Ook al had ik van de huisarts een medische indicatie voor een borstvergroting gekregen, dan nog wilde mijn verzekering het niet vergoeden'', zegt Monique Wante. ,,Mijn dochter had al ooit naar een televisieprogramma geschreven om mijn wens in vervulling te laten gaan.'' ,,Ik heb er zelf het geld niet voor'', zegt Chris McKnight. ,,Ik heb net een nieuwe woning gekocht.''

Morgen is voor Wante en McKnight de dag. Dan verschijnen zij in hotel/restaurant De Beukenhof in Oegstgeest aan hun vrienden, familie en collega's. Op het werk had Wante veel negatieve reacties gekregen. ,,Veel vrouwen zijn jaloers'', zegt ze. ,,Ze vinden het onzin dat ik mijn borsten laat vergroten, en die neus, die past toch bij mij?'' Haar mannelijke collega's vonden het ,,supergeweldig''. McKnight kreeg veel steun op zijn werk. Zijn collega's zeiden – nadat ze van de eerste schrik waren bekomen: `Op de dag dat jij wordt geopereerd, kunnen wij van de zenuwen niet eten'. Bij het afscheid zes weken geleden van haar man en 16-jarige dochter had Wante ,,tranen met tuiten gehuild''. Morgen zullen zij ,,een nieuwe vrouw en een nieuwe moeder met veel zelfvertrouwen'' zien.

KIJKCIJFERS

Ook RTL 4 heeft dit najaar een programma over cosmetische chirurgie: The Clinic (vanaf donderdag 2 oktober om 22:00 uur). Het programma filmt achter de schermen van Transform, de grootste kliniek van Groot-Brittannië. Volgens de voice-over is voor de Britten cosmetische chirurgie, na de aanschaf van een auto, de meest voorkomende reden voor een persoonlijke lening bij de bank. The Clinic staat, net als Extreme Makeover en Make Me Beautiful, nauwelijks stil bij mogelijke risico's en complicaties van de ingrepen en vertoont veel operatiebeelden, maar dan zonder glamour en show.

Drie programma's over cosmetische chirurgie, zegt dat iets over de maatschappelijke acceptatie van aan jezelf sleutelen? ,,Het is wel een beetje een overkill'', zegt arts-directeur Robert Schoemacher van Medisch Centrum Scheveningen. ,,Maar het zegt iets over de hedendaagse belangstelling voor cosmetische chirurgie.'' ,,Het zegt vooral iets over de strijd om kijkers'', zegt Peter Velthuis van de Velthuiskliniek. Hij vindt het programma geen goede afspiegeling van wat er in zijn praktijk gebeurt. ,,Het gaat om extremen, want de kijkcijfers zijn het uitgangspunt, niet de wens van de patiënt. Bovendien suggereert zo'n uitzending alsof je iemand helemaal kan veranderen, terwijl wij hier in de spreekkamer vooral bezig zijn de verwachtingen van patiënten te temperen. Dan komt er bijvoorbeeld iemand met hele dunne lippen binnen, met in de hand een plaatje uit een tijdschrijft: zo wil ik het dokter. Maar dat is dan technisch helemaal niet mogelijk.'' Ook vindt Velthuis het niet wenselijk om in een operatie verschillende ingrepen te combineren. ,,Hoe meer je combineert, hoe groter de kans op complicaties.''

Volgens Schoemacher duren de operaties voor het Amerikaanse Extreme Makeover zo'n vijftien uur, maar voor Make Me Beautiful moeten de ingrepen binnen vijf uur zijn gedaan. ,,Dat vinden wij nog verantwoord.'' De aanwezigheid van een filmploeg is volgens hem niet nadeling voor het genezingsproces van de patiënt. ,,Daarnaast krijgen de patiënten juist extra aandacht. Ze zijn de hele dag omringd door medische professionals.'' Bovendien, zegt hij, hebben de kandidaten vantevoren aangegeven dat ze het aankunnen zes weken geïsoleerd te zijn van hun vrienden en familie. Ook denken de kandidaten dat ze geen problemen zullen hebben met – na de uitzending – reacties op straat.

Hoogleraar plastische chirurgie Chantal van der Horst gelooft graag dat de twintig kandidaten mede zijn geselecteerd op hun psychische veerkracht. ,,Maar hoe zit het met die 2.980 personen die het niet geworden zijn? Van het programma gaat de gevaarlijke suggestie uit dat een ander uiterlijk ook je leven verandert, maar daar is meer voor nodig.''

NIEUW BEGIN

,,Dit wordt een heel nieuw begin voor mij'', had Chris McKnight over de telefoon gezegd. ,,Afgelopen jaar heb ik, na zevenenhalf jaar, mijn relatie beëindigd. Mijn hond is ook overleden, maar er is een nieuwe puppy in de maak. Ik heb een nieuwe woning. Op mijn werk heb ik promotie gemaakt. Alles is fris.''

,,Misschien ga ik wel ander werk doen'', zei Monique Wante. ,,Ik heb altijd graag met oudere mensen willen werken. Ik wil gaan leren voor ziekenverzorgster. Ik heb nu het lef om nieuwe uitdagingen aan te gaan.''

,,Bel die kandidaten over een jaar nog maar eens op'', zegt hoogleraar Chantal van der Horst. Maar directeur Schoemacher zegt: ,,Een operatie is soms de snelste weg naar zelfvertrouwen. Een uur op de operatietafel heeft soms meer effect dan jaren therapie.''