Californië kiest wellicht toch eerder

Het Amerikaanse federale Hof van Beroep buigt zich maandag opnieuw over de speciale verkiezingen die het lot bepalen van de gouverneur van Californië. De kans is toegenomen dat de zogeheten `recall'-verkiezingen toch doorgaan op 7 oktober.

Maandag bepaalde een driekoppige kamer van het `Court of Appeals for the Ninth Circuit' dat de verkiezingen niet mochten plaatsvinden zolang niet was gegarandeerd dat alle kiezers een gelijke kans hadden hun stem tot uitdrukking te brengen. Dat betekende in de praktijk uitstel van de speciale verkiezingen tot in alle kiesdistricten van Californië moderne stemmachines waren geïnstalleerd. Dat zou pas in maart 2004 zijn. Aangenomen werd dat de zittende gouverneur Davis daar het meest van zou profiteren.

Volgens het vonnis van begin deze week waren districten waar in totaal 44 procent van de Californische kiezers wonen nog uitgerust met ponskaartmachines. Die zijn zo gevoelig voor storingen en onnauwkeurigheden gebleken dat volgens een technisch deskundige de kans groot was dat 40.000 stemmen niet geteld zouden worden. Dergelijke machines leverden bij de presidentsverkiezing van 2000 in Florida ook grote problemen op.

Het volledige Hof van Beroep in San Francisco heeft besloten de zaak nogmaals te behandelen. Het lot heeft tien leden aangewezen die onder leiding van de president van het Hof de zaak opnieuw gaan beoordelen. Kenners van het Hof hebben unaniem geconstateerd dat binnen deze elf rechters een conservatieve meerderheid bestaat. Hoewel het Negende Circuit Court de reputatie heeft progressief te zijn, hebben ook een aantal door president Clinton benoemde rechters de afgelopen jaren consequent met `rechts' meegestemd.

Volgens de meeste deskundigen op het gebied van het verkiezingsrecht in Californië heeft de Amerikaanse mensenrechten-organisatie ACLU, die de `recall'-zaak had aangespannen in het belang van minderheidsgroepen die wonen in de bewuste districten, pech met de samenstelling van de elfkoppige kamer die de zaak volgend week behandelt. De driekoppige kamer was veel progressiever samengesteld.

Wanneer het Hof inderdaad de eerdere uitspraak herroept en vonnist dat de bijzondere `recall'-verkiezingen toch mogen doorgaan op 7 oktober, wordt het Supreme Court in Washington een rol in deze gevoelige zaak bespaard. Het Supreme Court heeft eind 2000 een omstreden uitspraak gedaan die de presidentsverkiezingen in het voordeel van George W. Bush beslisten.