Amateur Morozevitsj

Nadat Alexander Morozevitsj in juli het toernooi in Biel had gewonnen met de prachtige score van 8 uit 10 gaf hij een opmerkelijk interview. Ach, hij was natuurlijk wel tevreden over zijn prestatie, al vond hij dat hij veel fouten had gemaakt. Het was ook moeilijk om niet tevreden te zijn. Hij had 2,5 punt meer dan nummer twee en hij had uitgerekend dat het de beste toernooiprestatie van zijn leven was geweest. Maar verder zag hij alleen narigheid.

Morozevitsj vertelde dat hij zich al een jaar niet meer als een beroepsspeler beschouwde. Het kwam door de ellende met het wereldkampioenschap, waardoor er geen stimulans meer was om hard te werken. Altijd weer diezelfde supertoernooien met dezelfde spelers, het gaf hem een ellendig gevoel van déjà-vu. ,,Uw zorgen wil ik graag overnemen'', zullen de meeste schakers gedacht hebben toen ze dat lazen.

Al was hij dan geen prof meer, hij zou in januari 2004 nog wel aan het Corustoernooi in Wijk aan Zee meedoen, maar eigenlijk hield hij niet van zulke toernooien. Met dertien ronden duurde het veel te lang en als je in het begin slecht speelde, kon je je niet terugtrekken, omdat je een contract had getekend.

De jongeman van 26 jaar is wel erg snel uit het veld geslagen. In Curaçao 1962, waar de wereldkampioenskandidaten 28 ronden speelden, werd er minder geklaagd en de 62-jarige Steinitz mopperde ook niet toen hij in het Weense Kaiser-Jubiläumsturnier van 1898 36 partijen achter elkaar moest spelen.

Al is hij dan nog maar een amateur, Morozevitsj deelde wel de eerste plaats in het kampioenschap van Rusland in Krasnojarsk. Je vraagt je af wat zijn amateurisme eigenlijk betekent. Hij speelt gewoon zijn toernooien en van pogingen om een andere loopbaan te beginnen hebben we niets gehoord. Zijn houding tegenover het schaken lijkt op die van de grappenmaker die over het geslachtsverkeer zei: ,,Als ze iets beters bedenken, houd ik me aanbevolen, maar ik blijf het er toch bij doen.''

Dat Russisch kampioenschap werd gewonnen door Peter Svidler, die meer weerstandspunten had dan Morozevitsj. Het was voor Svidler de vierde keer dat hij het kampioenschap won. Hij is 27 jaar, ongeveer even oud als Morozevitsj, maar minder zwaarmoedig. Toen Svidler het een paar jaar geleden over het wereldkampioenschap had, citeerde hij de sciencefictionschrijver Philip K. Dick: ,,Het is niet het eind van het leven, alleen maar de sluiting van de discotheek.''

Vorige week was hier uit het Russisch kampioenschap een partij van Svidler, nu een van Morozevitsj. Zwartspeler Sergej Sjipov is de laatste jaren vooral als commentator actief, maar nu mocht hij zelf weer eens buiten spelen.

Wit Morozevitsj-zwart Sjipov

1. e2-e4 e7-e6 2. d2-d4 d7-d5 3. Pb1-c3 Lf8-b4 4. e4-e5 c7-c5 5. a2-a3 Lb4xc3+ 6. b2xc3 Dd8-a5 7. Lc1-d2 Da5-a4 Een provocerende manoeuvre. Zwart neemt twee pionnen op de korrel en hoopt nog eens b6 gevolgd door La6 te kunnen spelen, maar zijn verlaten koningsstelling nodigt uit tot inbraak. 8. h2-h4 Dat was tot nu toe alleen in een jeugdkampioenschap gespeeld (Willemze -De Blecourt, Hengelo 1994), maar Morozevitsj is gewend om zijn toren op deze manier in het spel te brengen. 8...f7-f6 Een nieuwe en dubieuze zet. 9. Dd1-g4 Ke8-f7 10. Th1-h3 Een bijkomend voordeel van deze zet is dat zwarts Dxc2 altijd met Ld3 beantwoord kan worden. 10...h7-h5 11. Dg4-f4 Pb8-c6 12. Th3-g3 Pc6-e7 Hoe moeilijk zwarts stelling is blijkt uit 12...Pge7 13. Txg7+ met winnende aanval. 13. Pg1-f3 c5-c4 Hierna gaat het bijna vanzelf. Moeilijker is 13...Pf5, waarna wit niet graag met 14. Th3 de terugtocht zal aanvaarden. Hij moet het dus scherper aanpakken: 14. Ld3 Pxg3 (na 14...Pge7 komt weer 15. Txg7+) 15. exf6 Pxf6 (15...gxf6 16. Pe5+ is goed voor wit) 16. Pe5+ Kg8 17. Dxg3. Wit heeft dan voor zijn geofferde kwaliteit zeker een mooie stelling, maar duidelijk is het niet. 14. e5xf6 g7xf6 15. Pf3-e5+ Kf7-e8 16. Pe5-g6 Pe7xg6 17. Tg3xg6 Da4xc2 18. Df4-g3 Ke8-f8 19. Lf1-e2 Dc2-f5 Na 19...e5, met de bedoeling 20. dxe5 Lg4, speelt wit het best 20. Tg7. 20. Ld2-f4

jmimMfhd

agmMmMmM

MmMmgaJm

mMmgmkmg

MmgAMCMA

AMAMmMEM

MmMmIAGm

DMmMFMmM

Als wits loper op de diagonaal a3-f8 komt, is het uit. Zwart doet nog een wanhopige poging om dat te verhinderen. 20...e6-e5 21. d4xe5 Lc8-d7 22. e5xf6 Ta8-e8 23. Lf4-e3 Pg8xf6 Met 23...Txe3 zou zwart het slechts korte tijd langer uithouden. 24. Le3-c5+ Daar is de loper dan toch. Zwart gaf op.