`Amerika is voorbeeld met giften universiteit'

Europese universiteiten moeten, naar Amerikaans voorbeeld, meer middelen uit het bedrijfsleven en van gefortuneerde particulieren betrekken. Anders verliezen ze de concurrentie met particuliere universiteiten in de VS.

Dat stelde Viviane Reding, Europees commissaris voor onderwijs en cultuur, gisteren op een conferentie van Europese onderwijsministers over het hoger onderwijs.

In de marge van de conferentie zei ze desgevraagd dat de Europese universiteiten ,,op het verkeerde spoor'' zitten. Reding: ,,Als we de strijd met Amerikaanse universiteiten werkelijk willen winnen, moeten we naar een andere manier van financiering. Net als in Amerika moet er veel meer geld komen uit de private sector. We missen nu enorme mogelijkheden. Wat we bijvoorbeeld moeten leren is hoe we gefortuneerde particulieren serieus nemen. Ik ben geshockeerd als ik hoor dat rijke Europese families bedragen doneren aan het MIT in plaats van aan Europese universiteiten. Ik heb zulke mensen gesproken, hun argument is dat ze zich hier niet gerespecteerd voelen. In Amerika krijgen ze respect voor wat ze doen, of het nu een naam op een gebouw is of iets anders.''

Het pleidooi voor meer samenwerking met het bedrijfsleven als remedie tegen financiële tekorten in onderwijs en onderzoek, klonk ook tijdens de opening van het academisch jaar, onder meer uit de mond van premier Balkenende en enkele collegevoorzitters van universiteiten. Het is een trend die de hoogste Europese onderwijsbestuurder van harte ondersteunt, al staan haar geen concrete programma's ter beschikking om dit te stimuleren. ,,We hebben in Europa net zoveel universiteiten als in Amerika.'', zegt de Luxemburgse EU-commissaris.Hoger onderwijs [Vervolg HOGER ONDERWIJS: pagina 2]

HOGER ONDERWIJS

`Haal meer Aziaten naar Europa'

[Vervolg van pagina 1] Wat weinig mensen zich realiseren is dat de publieke investeringen ongeveer gelijk zijn. Het verschil zit in het private deel, in Amerika zo'n een procent van het BNP. Daar moeten we van leren. We hoeven hun systeem niet klakkeloos te kopieren, maar we kunnen er de goede dingen van overnemen'', aldus de EU-commissaris.

Angst voor verlies van onafhankelijkheid is volgens Reding onterecht. ,,Als universiteiten sterk genoeg zijn, hoeven ze daar helemaal niet bang voor te zijn. Dan bepalen zij de koers. Het is een misverstand te denken dat private financiering zou botsen met kwaliteit. Neem de Bocconi Universiteit in Milaan, bovenaan in de ranglijsten voor business schools en volledig privaat gefinancierd. Laten we beginnen met joint ventures. Bedrijven kunnen scholarships aanbieden.''

En wat is de rol van de Europese Commissie hierin precies? Reding: ,,Natuurlijk gaat het hier vooral om nationale verantwoordelijkheden, maar we kunnen nationale regeringen wel stimuleren om bijvoorbeeld fiscale prikkels te geven.''

Reding zegt nog een argument te hebben om de concurrentie met Amerikaanse universiteiten serieus aan te pakken. ,,Kijk naar al die studenten uit Latijns-Amerika, Afrika en met name Azië die nu, en de komende tien jaar alleen maar meer, studeren in Amerika. Ze gaan terug naar huis met een Amerikaans wereldbeeld. Ik wil dat ze de Europese cultuur leren kennen, de complexiteit en diversiteit van Europa.''

Studenten die tegen een gemeenschappelijk Europees onderwijsstelsel demonstreren, zoals gisteren in Berlijn gebeurde omdat ze tegen globalisering zijn, hebben er dus niets van begrepen, volgens Reding. ,,Sterke Europese universiteiten zijn het beste middel tegen globalisering. Alleen door ons te verenigen kunnen we tegenwicht bieden aan de Amerikaanse hegemonie.''

INNOVATIE: pagina 10