`Puinhoop' bij regeling ontslag

Het kabinet wil ontslagvergoedingen gaan verrekenen met de WW-uitkering. ,,We gaan twintig jaar terug in de tijd.''

In de begroting van sociale zaken staat het onder het kopje `anticumulatie gouden handdrukken'. Voor volgend jaar staat een bezuiniging van 100 miljoen euro op de gouden handdrukken ingeboekt. ,,Dat klinkt sympathiek. Maar het is de doodsteek voor de arbeidsverhoudingen. We gaan terug naar de tijd van `niemand de poort uit'', zegt CNV-voorzitter Doekle Terpstra.

Het kabinet wil ontslagvergoedingen en afvloeiingsregelingen in mindering brengen op de WW-uitkering, want dat gaat schuil achter de begrotingspost `anticumulatie gouden handdrukken'. Het kabinet moet dit plan nog uitwerken.

Minister De Geus (Sociale Zaken, CDA) gaf na de presentatie van zijn begroting aan ook de vergoeding die wordt gegeven via de kantonrechtersformule op deze manier te willen aanpakken. Grofweg betekent deze formule dat bij ontslag de werkgever voor elk dienstjaar een maandsalaris meegeeft aan de ontslagen werknemer. De gewerkte jaren na je veertigste tellen 1,5 keer en na je vijftigste zelfs dubbel. Daarnaast is er een zogenoemde correctiefactor. Als de werknemer grote verwijten treft, kan de factor op nul worden gezet en krijgt hij dus niets. De kantonrechterformule wordt ook vaak gebruikt als leidraad bij schikkingen tussen werkgever en werknemer. Voor werknemers die niet al te lang werkloos zijn, kan ontslag hiermee heel gunstig uitpakken: zij krijgen bijvoorbeeld een jaarsalaris en een maandelijkse ww-uitkering.

De praktijk met deze formule is te ver doorgeschoten, vindt De Geus. De ontslagvergoedingen zijn te hoog geworden waardoor het ,,bijna belemmerend werkt om mensen in dienst te nemen'', zei De Geus gisteren in het Financieele Dagblad. Ondernemersorganisatie VNO/NCW sluit zich hierbij aan. ,,We hebben wel verhalen gehoord dat werknemers al met de leaseauto van de nieuwe werkgever klaarstaan en nog even de ontslagvergoeding eisen'', zegt J.W. van den Braak, directeur sociale zaken van VNO/NCW. Rechters gebruiken volgens hem correctiefactor nauwelijks. ,,Veel werkgevers klagen daarover. De rechter wijkt hooguit af ten gunste van de werknemer.'' Als de vergoedingen worden verrekend hoopt en verwacht hij dat de kantonrechters de toekenningen zullen verlagen.

CNV-voorzitter Terpstra vindt deze aanstaande maatregel een ondergesneeuwd punt in het nieuws rond de miljoenennota. In deze slechte economische tijd zal het nog nodig zijn om met bedrijven in nood sociale plannen te sluiten. Vergoedingen die als aanvullingen op de WW worden betaald, zijn daarbij essentieel, aldus Terpstra. ,,Waarom hoor je zo weinig over protest tegen massaontslagen? Dat komt omdat wij het nu vaak goed kunnen regelen. Maar dat wordt straks heel moeilijk. We gaan twintig jaar terug in de tijd.''

De Geus reageerde vanmorgen kort op dit argument: ,,Vakbonden kunnen in sociale plannen beter afspraken maken over employability.'' Van den Braak erkent het risico dat werkgever en werknemer veel scherper tegenover elkaar komen te staan. ,,Wij pleiten daarom voor een gedeeltelijke verrekening zodat wij ruimte houden om te onderhandelen.''

Volgens arbeidsrechtadvocaat C.G. Scholtens van Nauta Dutilh wordt het ,,een puinhoop''. ,,De vergoeding is een wezenlijk onderdeel van ons ontslagsysteem. Het kabinet wil nu even morrelen aan één stukje.'' Hij denkt ook dat sociale plannen onder druk komen te staan, er geen wachtregelingen meer worden gesloten in CAO's en er lange en kostbare ontslagprocedures zullen volgen.