NS helpt reiziger met Ilse Delange de herfst door

Met een grootscheepse publiekscampagne hoopt NS haar klanten deze herfst gunstig te stemmen. Daarnaast investeert NS fors in remsystemen.

,,Ilse Delange is toch een beetje onze nationale heldin'', zei NS-directeur sales Philippe Smit vanochtend. De zangeres is door de Nederlandse Spoorwegen ingehuurd om vier gratis concerten geven op NS-stations. Deze zijn onderdeel van een waar herfstoffensief dat NS vanochtend in Amsterdam lanceerde. Alles om de reiziger de malaise van vorige herfst te doen vergeten.

Verder komen er kortingsacties en een documentairereeks over NS bij het commerciële station SBS6. ,,In een serie van acht delen krijgt de kijker een beeld van de enorme hoeveelheid werk die dagelijks moet worden verzet om vijfduizend treinen als een geoliede machine door het land te sturen'', zegt NS. Het spoorbedrijf betaalde SBS voor deze televisieproductie een bedrag ,,in de ton-sfeer'' (honderdduizend euro, red.).

Verder investeert NS eenmalig 17 miljoen euro in nieuwe remsystemen, gladheidbestrijding, reserveonderdelen en reparatiecapaciteit. NS gaat wekelijks paginagroot adverteren in de landelijke dagbladen om het publiek te informeren over de herfstperikelen.

De herinneringen aan de rampzalige herfst van vorig jaar ligt menig treinreiziger nog vers in het geheugen. Toen strandden na de storm van 27 oktober tot ver in het jaar dagelijks duizenden reizigers, die in overvolle treinen werden vervoerd als ze al vervoerd werden. Gladde sporen en vierkante wielen bepaalden maandenlang het publieke debat. Er werd een nooddienstregeling ingevoerd die uiteindelijk tot in 2003 duurde.

Een vierkoppige delegatie van NS-directeuren kwam vanochtend tekst en uitleg geven in een decor van plastic herfstbladeren: Aad Veenman, president directeur van NS, Pamela Boumeester, directeur NS Reizigers, Jacques Huberts, directeur onderhoudsbedrijf NedTrain, en Philippe Smit.

Het was natuurlijk niet voor het eerst dat er blad viel, zei Veenman. ,,Er rijden al treinen sinds 1839. Maar er rijden er nu wel veel meer dan ooit. En ook meer treinen per kilometer dan in de ons omringende landen.'' Logisch dus dat in Nederland de gevolgen van de herfst zichtbaarder zijn dan in bijvoorbeeld België, vond hij. Ook was de storm vorig jaar wel heel extreem.

Hij wilde ook best de hand in eigen boezem steken. Er was op dat moment bij NS sprake van achterstallig onderhoud en te weinig reparatiecapaciteit. Maar het belangrijkste, zo zei Veenman, was dat er gewoon te weinig reservetreinen voorhanden waren. De treinstellen met de kapotte wielen konden niet vervangen worden. Het gevolg: extreem korte treinen, met een hele lage frequentie. ,,Daarbij speelt ook het rendement een rol, dat we als verzelfstandigd bedrijf moeten halen'', gaf Veenman toe. ,,We kunnen niet ongelimiteerd reservecapaciteit aanhouden. Wij hebben maximaal 20 procent reservecapaciteit. De Belgen 40 procent.''

De problemen ontstonden door blad, roest, vuil en vocht, was vorig jaar de verklaring. De rails werden glad, waardoor treinwielen begonnen te slippen bij het optrekken en remmen. Daardoor werden de wielen `vierkant', ze vlakten af. Al die wielen moesten worden gerepareerd. In totaal werden 450 treinen uit de dienstregeling gehaald.

Vorig jaar pleitten consumentenorganisaties voor een onafhankelijk onderzoek naar de oorzaken van de herfstproblemen. In de media buitelden wetenschappers over elkaar heen met oplossingen en verklaringen. NS wilde echter zelf meedoen aan het onderzoek. Daardoor werd het onafhankelijke karakter ondergraven. Het werd uiteindelijk een onderzoek van NS, samen met de Universiteit Twente en het bedrijf AEA-Technology.

De belangrijkste bevinding is dat treinen met de nieuwste generatie remsystemen de minste hinder ondervonden. Daarom worden de bijna 1.200 rijtuigen met oudere systemen voorzien van de modernste antiblokkeersystemen. Deze operatie is klaar ,,ergens in 2004''. Er is meer dan de helft van de 17 miljoen euro van het totale programma mee gemoeid.

Verder wordt er geëxperimenteerd met een landelijk meldsysteem om machinisten direct te kunnen waarschuwen voor gladde sporen. Zodra ergens gladheid gesignaleerd wordt, krijgen de machinisten op het betreffende traject een sms-bericht. Zij kunnen dan hun rij- en remgedrag tijdig aanpassen. Zo wordt de kans op beschadiging van treinwielen kleiner. ,,Dat door het voorzichtiger remmen vertraging ontstaat, is onvermijdelijk. Maar dat is minder erg dan treinen die dagenlang defect aan de kant staan'', vindt NS.

Ook gaat bij wijze van proef een aantal treinen met automatische zandstrooiers rijden. Wanneer het ABS-remsysteem signaleert dat wielen van de trein doorslippen of blokkeren, wordt zand op de rails gestrooid. Zo moeten de rails op het juiste moment en op de juiste plaats stroef gemaakt worden. ,,Daarbij wordt ook kritisch gekeken of het zand in de wissels geen problemen gaat opleveren'', aldus Veenman. Tot slot ligt een nooddienstregeling klaar met minder treinen per uur, mochten er toch nog onverhoopt te veel treinen uit de dienstregeling gehaald worden.

De reiziger moet niet te vroeg juichen. NS geeft geen garantie dat de treinreizigers helemaal geen last van de herfst ondervinden. ,,De natuur laat zich immers niet bedwingen'', zei Veenman alvast.