Logisch gesprek tussen oude bekenden

Ze lijken voor elkaar geschapen, maar telkens gaat het mis. Rabobank en Achmea praten weer met elkaar. De eerste sterk als altijd, de tweede behoorlijk aangeslagen.

`Ontdek de organisatiestructuur van Achmea'. De website van het verzekeringsconcern draait er niet om heen dat het bedrijf een complexe structuur heeft. En voor de derde of misschien wel vierde keer wordt een poging gedaan om `de acht business units en aantal kleinere bedrijfsonderdelen' binnen het Rabo-concern te fietsen.

In vergelijking met eerdere fusiepogingen, waarvan de laatste in 1998 werd gestaakt, is de positie van Achmea verslechterd. Het bedrijf leed vorig jaar een verlies na belastingen van 668 miljoen euro. Topman Nol Hoevenaars verdween eind vorig jaar zelfs plotseling van het toneel en werd opgevolgd door Gijs Swalef, zelf voormalig bestuursvoorzitter van Achmea (onder meer Centraal Beheer, FBTO, Staal Bankiers en Zilveren Kruis). Ook op lagere niveaus was het de laatste tijd een komen en gaan van directeuren.

Volgens het gisteren uitgegeven persbericht over de oriënterende gesprekken is de Rabobank formeel met Eureko in gesprek. Deze organisatie had moeten uitgroeien tot een Europees financieel concern met een beursnotering, maar ook Eureko kreeg de afgelopen tijd de nodige klappen. De belangrijkste was het vertrek van de Portugese partner BCP die met Achmea de basis van de pan-Europese samenwerking moest vormen. Omdat zich geen grote nieuwe partners aandienden beschikt de zogeheten Vereniging Achmea over 76 procent van de aandelen. Topman Swalef mag nu opnieuw proberen – in 1998 was hij tijdens het fusie-overleg de gesprekspartner van Rabobank-baas Wijffels – zijn bedrijf onder te brengen bij de grote coöperatieve bank.

Wat betreft internationale expansie heeft ook de Rabobank weinig succes gekend. Rabobank beschikt over een coöperatieve structuur. Anders dan bij beursgenoteerde banken ontbreekt het coöperaties aan financiële slagkracht om grote overnames te doen. In 1999 besloot de Rabobank om met de Duitse DG Bank in zee te gaan, maar dat liep op niets uit.

Voor beide partijen is de druk groter dan ooit om het samengaan dit keer wel te laten lukken. Achmea heeft zijn financiële en organisatorische problemen. Kredietbeoordelaar Standard & Poor's stelde deze week nog zijn outlook neerwaarts bij voor alle onderdelen van Eureko naar `negatief' omdat de winstgevendheid van het concern te laag is voor zijn eerdere kredietoordeel.

De positie van de Rabobank, die over de hoogst denkbare kredietwaardigheid beschikt, is anders. Het concern heeft zijn zinnen gezet op de vorming van een grote verzekeringspoot. De eind vorig jaar aangetreden topman Bert Heemskerk streeft naar een marktaandeel van 25 procent in de Nederlandse verzekeringsmarkt. Om dit te bereiken is een verviervoudiging van de huidige positie (Interpolis) noodzakelijk. Buiten Achmea zijn nauwelijks andere `vrije' partners voorradig.

In vergelijking met de laatste fusiepoging in 1998 hebben Achmea en Rabobank één struikelblok minder te verwerken. Rabo-dochter Robeco eiste destijds onbetwist de leiding op het vlak van vermogensbeheer, maar ook Achmea-dochter PVF wilde een deuntje meeblazen. Inmiddels wordt het geld van PVF (een beheerder van pensioenfondsen) door het Britse Foreign & Colonial beheerd. Hoewel F&C onderdeel is van Eureko lijkt de dominantie van het grotere Robeco nu minder problematisch.

Daar komt nog bij dat veel oude sentimenten zijn weggepoetst omdat met name de Rabobank een compleet nieuwe top heeft gekregen. Oud-topman Wijffels verklaarde na de laatste fusiebesprekingen in 1998 dat ,,ons vertrouwen in Achmea is geconsumeerd''. Om dergelijke conflicten in de openbaarheid te voorkomen hebben beide partijen de gesprekken, die al maanden worden gevoerd, zo lang mogelijk getracht uit de openbaarheid te houden. Zelfs als dat ten koste van de waarheid ging. Gisterochtend ontkende woordvoerder Maarten den Ottolander tegenover deze krant nog stellig dat van gesprekken tussen Rabobank en Achmea sprake was. Een paar uur later werd een inderhaast geschreven persbericht van twee regels uitgezonden.