Leve het particuliere landgoed

Landgoederen zijn niet zelden een lust voor het oog. Overheden doen er dan ook goed aan particulieren in staat te stellen ze te beheren. De particuliere landgoed- en natuurbeheerder combineert een aantal landschappelijke functies: de `rode' (gebouwen), de `groene' (bos en natuur), de `gele' (landbouw), de `blauwe' (water) en de recreatieve functie.

De cultuurhistorie, zoals die tot uitdrukking komt in gebouwen en markante hoge en oude bomen, vormt een buffer tegen de waan van de dag.

De eigen wijsheid van particuliere beheerders in bos en natuurbeheer betekent een andere aanpak dan het monisme dat het gevolg is van de invloed van natuurbeschermingsecologen van overheidswege. Particulieren doen niet mee met `alle exoten (zoals de Amerikaanse eik) eruit', doen niet mee met stelselmatig plaggen en omvormen, of `natuur maken' en trekken zich niets aan van de trend om al het dode hout te laten staan: houtoogst is prachtig.

Daar waar eeuwenlang het geriefhout is gebruikt, is sprake van oerbos. Bosbeheer is een dynamisch en economisch proces en iets anders dan `niets-doen-beheer'. De aanwezigheid van particuliere beheerders heeft ook betekend dat op landgoederen de ruilverkavelingsindustrie nauwelijks heeft huisgehouden.

De persoonlijke betrokkenheid van particuliere landgoedeigenaren en beheerders is een garantie voor het behoud van de sociaal-economische structuur van het platteland.

Ook weet men op particuliere landgoederen reeds lang hoe om te gaan met de vraag hoe rust en stilte bewaard kunnen blijven.

Particuliere landgoederen en particulier landschaps- en grondbeheer dragen in sterke mate bij aan rijks-, provinciale-, en gemeentelijke beleidsdoelen voor het platteland.

De Ecologische Hoofd Structuur is als het ware over de bestaande particuliere landgoederen heen geprojecteerd, gelegd en gerealiseerd. Zonder deze landgoederen was er geen EHS;

Bestaand bos – op landgoederen – levert enorme hoeveelheden schoon water op alsmede een grote biodiversiteit, landschappelijke rust en waardevol hout.

Er gaat een hoge recreatieve aantrekkingskracht uit van dat bestaande bos en die bestaande natuur- en cultuurhistorie, bereikbaar gemaakt door de openstelling van wegen en paden;

Verkoop aan particulieren van vrijvallende grond voor natuur- of landschapsontwikkeling is voor de staatskas vele malen goedkoper dan doorlevering ervan aan semi-overheidsorganisaties.

Het waardevolle van het particulier beheer is daarin gelegen dat het recht doet aan persoonlijke betrokkenheid en toewijding, aan generaties lange eigen wijsheid, aan kennis van zaken, grote expertise alsmede cultuurhistorisch besef en een grote financiële betrokkenheid zonder winstbejag.

De heersende opvatting dat een particulier landgoed een elitair fenomeen zou zijn is aanvechtbaar. Particulieren hebben geen geoliede pr-apparaten zoals de natuurbeschermingsorganisaties hebben, maar ze zijn des te dieper geworteld in en functioneler voor het buitengebied.

Mr. J.Wytema beheert het landgoed Sellink in Winterswijk.