`Ja meneer, het was een romantische tijd'

Eddy PG was doelman van Ajax, Feyenoord en Oranje. Op elke reis nam hij zijn camera mee. De NOS brengt de beelden vanaf vanavond in zes delen op het scherm.

Het oeuvre van de filmer Eddy Pieters Graafland is een kleine sensatie. Legendarische voetbalwedstrijden, op de televisie destijds in korrelig zwartwit uitgezonden, krijgen we dankzij deze avontuurlijke sportman opeens in kleur voorgeschoteld. Wat te denken van zijn geheime opnamen op het vliegveld van Leningrad (de eerste Toepolev in beeld) en zijn impressie uit Tirana, waar een Albanese politieagent druk gebarend het verkeer regelt op een plein waar alleen ezels rondlopen.

Eddy PG stond, zoals veel keepers, bijna twintig jaar onder de lat. Hij speelde in de jaren vijftig met Abe Lenstra, in de jaren zestig met Hans Kraay en beëindigde zijn voetballoopbaan in 1970 met de Europa-Cupzege als ploeggenoot van Rinus Israel en Willem van Hanegem. Daarna ging de 47-voudig international in zijn sportzaak aan de Lijnbaan werken. Tegenwoordig helpt hij op 69-jarige leeftijd zijn zoon en schoonzoon met een bedrijf in promotie- en relatiegeschenken. De naam `Eddy PG' verkoopt nog steeds goed in Rotterdam en omstreken.

Ook als doelman maakte deze gentleman een degelijke indruk. Zijn specialiteit was de voorwaartse duik naar de bal, die hij dan met gevaar voor lijf en ledematen voor de voeten van een doorgebroken tegenstander wegplukte. Het archiefmateriaal laat deze gave nauwelijks zien. Wel krijgen we, op een knollentuin in Turkije, de zwarte kuif van Frans de Munck in beeld, achter de goal gefilmd door zijn collega-doelman. Verder zien we een slapende Kraay in het vliegtuig en een geduldige Israel die zijn lakschoenen laat poetsen. IJdel als hij was, liet Eddy PG tijdens elke trip zichzelf in beeld komen. Hij gaf de camera dan aan een ploeggenoot. Zo zien we hem in Moskou hand in hand met de legendarische Russische doelman Lev Yashin. ,,Vergeet ik nooit meer. Die man had uitschuifbare armen.''

Waarom brengt u dit privébezit nu pas naar buiten?

Eddy PG: ,,Ik heb nooit gedacht dat het geschikt was voor televisie. Toevallig was ik een maand of wat geleden bij een boekpresentatie van voetbalhistoricus Matty Verkamman, die ik erover vertelde. Hij was enthousiast en na het bekijken van de banden nog enthousiaster. `Dit is uniek', hier moeten we wat mee doen', zei Matty. Ik vond het ook een goed idee. Wat nostalgie in deze beroerde tijd van het voetballen kan geen kwaad.''

Waar komt uw passie voor het filmen vandaan?

,,Van kinds af aan was ik geïnteresseerd in alles wat met een camera te maken had. Dat je beelden in versneld tempo kon projecteren op een muur, fascineerde mij ook enorm. Eén ding weet ik heel zeker: als ik geen profvoetballer was geworden, zou ik in de filmindustrie terecht zijn gekomen. Omdat ik niet zo van kaarten hield, besloot ik tijdens onze reizen een camera mee te nemen. Als de andere jongens 's middags gingen rusten op de kamer, ging ik de omgeving verkennen. Zo kwam ik in de gekste achteraf-straatjes. Ik wilde het thuisfront laten zien waar ik was geweest. Zo vaak kom je niet in het Krugerpark of op het Rode Plein.''

Met uw opnames in het voormalige Oostblok nam u toch een risico?

,,Als er een bord `verboden te filmen' stond, ging ik altijd stiekem achter de rug van de andere jongens staan. Die waren wel in voor een geintje en hielden zo'n bewaker dan even bezig. Ik liep natuurlijk wel een zeker risico, maar er waren ook altijd bestuurders aanwezig die eventueel konden bemiddelen. Nee, bang ben ik nooit geweest. Voordat ze je oppakten, moest er heel wat gebeuren. Ik ging toch altijd mijn eigen gang. Als de andere jongens lacherig deden over mijn camera, ging dat bij mij het ene oor in en het andere oor weer uit.''

Dankzij u zien we Eddy Merckx al in 1970 in een gele trui rijden. Vanwaar de passie voor de wielersport?

,,Jan Janssen (eerste Nederlandse Tourwinnaar in 1968, red.) was toen al een goede vriend van me. Wij hadden met Feyenoord net de Europa Cup gewonnen, toen hij me uitnodigde voor de Tour. Zo stond ik in de Pyreneeën opeens met een camera in de hand de Nederlandse renners aan te moedigen. Ik heb daar zelfs nog eetzakjes uitgereikt. Ja meneer, het was een romantische tijd.''

`Door het oog van Eddy PG', eerste van zes delen, vanavond om 22.45 uur op Nederland 2.