U spreekt met Bin Laden

Leeft Bin Laden nog? Die onzekerheid wordt gecultiveerd met knullige video-opnamen. Als de terrorist nog in leven is, speelt hij een spelletje met de rest van de wereld.

Opnieuw is er een video opgedoken met iemand die Bin Laden voorstelt, en een geluidsband met zijn stem. Over de authenticiteit en de opnamedatum woeden weer discussies. De CIA laat er deskundigen op los, die bekendmaken dat de geluidsband `waarschijnlijk' echt is.

Hoe deden terroristen dat in het stenen tijdperk van de jaren zeventig? Als ze wilden aantonen dat een foto recent was, lieten ze een verse krant zien. Bin Laden heeft vast geen kiosk om de hoek, maar laat hij zeven dagreizen van de bewoonde wereld zitten. Dan moet hij een krant van maximaal twee weken oud kunnen vasthouden. We hoeven geen genoegen te nemen met speculaties dat de video `mogelijk in april' is geschoten.

Als Bin Laden wil bewijzen dat hij de afzender is, kan hij dat. Voor de man die honderden miljoenen dollars bezit kan een modern digitaal camcordertje geen probleem zijn. Batterijen leeg? Te koud? De leider van het wereldwijde netwerk kan zich heus wel een fluisterstille generator en een tankje brandstof laten brengen. Het is echt niet moeilijk om close in het haarscherpe beeld te gaan zitten en je gezicht wat heen en weer te draaien voor onweerlegbare identificatie.

Hifi-geluidsopnamen zijn haalbaar voor iedereen, zelfs onder de vreselijkste omstandigheden. Als je maar wilt. Een microfoon van honderd euro, even uit de wind, niet te ver ervandaan zitten, soundcheckje doen, en je hebt een geluidsband waarvan de CIA, of anders wel CNN, gratis aan de wereld zal bevestigen dat hij met zekerheid echt is. Je bent in staat met je computers de wereld lam te leggen, of je bent het niet.

Wat dat betreft: zou de gevreesde terrorist, de man die aan de touwtjes trekt, geen internetverbindinkje hebben? Dan kan hij toch plaatsnemen voor een recente webpagina van Al-Jazira, zodat we precies weten wanneer hij zijn historische woorden heeft gesproken? Zou hij geen satelliettelefoon bezitten? Dan kan hij Al-Jazira toch bellen, of via een veilige omweg een mp3'tje mailen in cd-kwaliteit? Zonder twijfel kan dat. Maar hij moet het willen.

Ergo: de onzekerheid over de vraag of Bin Laden leeft wordt gecultiveerd. Hij leeft en speelt een spelletje met ons, of hij is dood en iemand anders speelt een spelletje met ons. (Een derde mogelijkheid is dat de man niet de macht heeft die aan hem wordt toegeschreven.) De CIA, de media en het publiek doen braaf mee. Ze storten zich als hongerige cavia's op het materiaal en beginnen te knagen. Maar als Bin Laden die onzekerheid wenst – als hij al leeft – zou hij dan het risico nemen zelf te verschijnen? Uitgesloten. Hij is het dus niet.

Als de experts uitgekauwd zijn, verklaart de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Powell dat de bedreigingen hem niet van de wijs zullen brengen. Wat maakt het dan uit of ze echt zijn of niet? Dan had hij de banden toch meteen in de prullenbak kunnen gooien? Doe dat dan voortaan.