Senior solliciteert vaak tevergeefs

Iedereen moet weer aan het werk, als het aan het kabinet ligt. Vanaf volgend jaar geldt de sollicitatieplicht voor 57,5-plussers.

Arie van Houwelingen is sinds anderhalve jaar secretaris van het Polencomité van de gemeente Overbetuwe. Zijn gemeente heeft een speciale band met het Poolse Boleszkowice. Ook is hij beheerder van het kerkelijk centrum in zijn woonplaats. Van Houwelingen is werkloos. Maar ,,achter de geraniums'' wil hij niet meer zitten.

Elke week een brief, elke week een afwijzing. Solliciteren voor ouderen is vaak een pijnlijk proces. ,,Ze zeggen het niet, maar tussen de regels door hoor je dat de bedrijven je te oud vinden'', zegt Van Houwelingen. Eigenlijk is Van Houwelingen niet eens een echte oudere. Hij is pas 51 jaar, maar ondervindt al tweeënhalf jaar hoe het is om tevergeefs te zoeken naar een baan. ,,Het is frustrerend. Op een gegeven moment ga je denken dat je niet meer interessant bent.''

Minister De Geus van Sociale Zaken gaat nu ook voor mensen die ouder zijn dan 57,5 jaar de sollicitatieplicht invoeren. De ouderen moeten aan het werk blijven. De pensioenkosten dreigen als gevolg van toenemende vergrijzing uit de hand te rijzen. Om meer ouderen aan het werk te houden, wordt de fiscale stimulering van vut- en prepensioenregelingen geschrapt door het kabinet, zo werd gisteren bekend. Ook moeten werkgevers meebetalen aan de WW-uitkering van werknemers van 57,5 jaar en ouder die op straat komen te staan.

Van Houwelingen werkte 26 jaar bij de Nederlandse Spoorwegen, en in zijn laatste jaar voordat hij werkloos werd, in de ICT-sector. ,,Maar toen raakte het geld in die branche op en raakte ik mijn baan kwijt.'' Het is volgens hem absurd om ouderen te dwingen te solliciteren. ,,Het is nu al lastig om als vijftiger een baan te vinden, laat staan wanneer je tegen de zestig loopt.''

Uit cijfers over werkzoekenden in juli van het CWI (het voormalige arbeidsbureau) blijkt dat de categorie 50-plussers tot 57,5 jaar bestaat uit 97.490 mensen. De groep werkzoekende ouderen boven de 57,5 jaar telt ruim 65.000 mensen.

De ouderenbonden (in totaal 600.000 leden) zijn geen voorstander van de nieuwe maatregelen van De Geus. ,,Veel mensen doen een poging aan het werk te komen, maar meestal loopt het stuk. Ze zijn te duur en te oud'', zegt Jaap van der Spek, directeur van de PCOB (Protestants Christelijke Ouderen Bond), die ook namens de andere ouderenbonden spreekt. ,,Mensen die langere tijd uit het arbeidsproces zijn, komen helemaal moeilijk aan de slag.'' In reactie op de plannen van het kabinet hebben de ouderenbonden al laten weten voorstander te zijn van een sollicitatieplicht voor ouderen van 50 jaar en ouder, die geldt voor een periode van 1 jaar na ontslag.

Het invoeren van de sollicitatieplicht is begrijpelijk vanwege de oplopende pensioenkosten maar heeft vooral symbolische waarde, zegt hoogleraar arbeidseconomie Coen Teulings. ,,We weten allemaal dat de arbeidsmarkt voor ouderen niet makkelijk is, en nu helemaal niet.'' En zal de oudere die straks niet solliciteert, wel worden gestraft, vraagt Teulings zich af.

In tijden van recessie zijn het de ouderen die vaak als eersten worden geloosd, constateert Teulings, die tevens directeur is van het Tinbergen Instituut. ,,Willen ouderen een kans krijgen dan moeten werkgevers in de toekomst de pijn onder de verschillende leeftijdscategorieën spreiden bij saneringen. Dan moet ook de groep van veertigers eraan geloven.''

Uitzendbureau voor senioren, Oudstanding, voelt de recessie inmiddels doorwerken. Het bedrijf met vijf regiokantoren weet vooral ouderen te plaatsen op tijdelijke functies. ,,Wij hebben veel senioren die als chauffeur worden ingehuurd. Ze zijn vaak representatief en betrouwbaar, en daarom gewild'', zegt Patricia Heerkens, oprichtster en directeur van Oudstanding. Zij is sceptisch over de sollicitatieplicht. ,,Er bestaan nog veel vooroordelen over oudere werknemers. Ze zouden te duur zijn, sneller ziek worden. Bedrijven moeten leeftijdsbewust personeelsbeleid gaan voeren, maar zo ver zijn ze nog niet.''