Muzikale reis door Rusland

Pal na het slot van het elf dagen durende Rotterdamse Gergjev Festival begint de NPS de komende zeven weken aan een eigen omvangrijk Gergjev Festival op tv. Het lijkt na het Rotterdamse evenement te laat en wel heel erg veel. Maar naast de 26.000 concertgangers in De Doelen en de nog grotere aantallen luisteraars naar de uitzendingen van Radio 4 zijn er vast nog Nederlanders die niet Gergjev-moe zijn.

Maar ook de fervente Gergjev-fan wordt hier fantastisch bediend. Want deze opzienbarend fraai gemaakte serie documentaires biedt een fascinerende blik op de historie van de Russische muziek, die vaak zo nauw is verweven met de Russische geschiedenis. De eerste vijf uitzendingen betekenen een muzikale reis door Rusland. En dan zijn er nog twee toegiften: herhalingen van uitstekende NPS-programma's over Gergjev en Stravinsky's Le sacre du printemps en Gergjev en Prokofjevs Scythische suite.

Gergjev is hier de gedreven ambassadeur van de Russische muziek, die hij telkens weer verbindt met het alledaagse Russische leven van vroeger en nu. Sinds de vroeg 19de-eeuwse Glinka put de Russische kunstmuziek uit de Russische folklore. Telkens weer schakelen de luisterrijke beelden uit het historische Mariinski Theater in Sint Petersburg, waar Gergjev Russische muziek dirigeert, over naar het Rusland daarbuiten, de bevroren Newa, het besneeuwde platteland, de breed stromende Wolga, waar die muziek ontstond.

De sfeer in de Russische dorpen is bijna nog Bruegheliaans, de muzikale tradities leven er nog. We zien zelfs het bijgelovige heidense ritueel waarbij aan het eind van de lente een pop wordt vermoord: de oorsprong van Stravinsky's Le sacre du printemps.

Merkwaardig is het dat dit overweldigende Gergjev-epos, een internationale co-productie waaraan ook de NPS heeft bijgedragen, pas wordt uitgezonden na middernacht. De videorecorder is de beste vriend van de muziekliefhebber.

Valery Gergjevs Rusland. Vandaag en t/m 15 okt. elke woensdag, Ned.3, 23.55-01.00u. Valery Gergjev en Le sacre du printemps: 22 sept.; Valery Gergjev en de Scythische suite: 29 okt.