Iets moois

Toen ik gistermiddag de koningin met die hoed op het scherm zag verschijnen, werd ik overvallen door een schreeuwend verlangen naar schoonheid, echte schoonheid.

,,We gaan tóch dat schilderijtje kopen'', riep ik.

,,Als je maar aan je eigen verantwoordelijkheid denkt'', balkenendde mijn vrouw.

,,De teruggang van de economie is in Nederland in alle scherpte voelbaar geworden'', zei de koningin.

,,Dat merk ik'', zei ik terug, terwijl ik nog eens goed naar het verlaten eendennest op haar hoofd keek, ,,maar het kan me niet schelen, ik wil vandaag alleen nog maar puur esthetisch genot.''

,,Bijna alle burgers zullen er komend jaar in koopkracht op achteruitgaan'', waarschuwde de koningin weer, maar we waren al op weg naar dat schilderijtje.

Waarom koopt een mens een schilderij? Om anderen te imponeren met zijn smaak? Dat zéker, maar het kan niet het enige motief zijn. Er zijn wel betere manieren om anderen te imponeren.

Je koopt een schilderij vooral als bliksemafleider van je melancholie. Melancholie moet onschadelijk gemaakt worden, en wat is daar beter voor geschikt dan de melancholie die een ander al in een kunstwerk heeft omgezet?

De vraag is alleen: hoe lang werkt die bliksemafleider?

Dat is de grote moeilijkheid voor elke schilderijenkoper. Sommige schilderijen laten je al na een paar maanden onverschillig. Je hebt ze, maar je kunt ze net zo goed niet hebben. Je betrapt jezelf erop dat je er amper meer naar kijkt.

Maar je moet daar nooit te vroeg over oordelen. Het kan gebeuren dat zo'n verwaarloosd schilderij aan een geheimzinnige comeback begint en je op een dag een draai om je oren geeft. Weet je nog waarom ik besta, vraagt het, kijk nog maar eens goed. En opeens besef je weer waarom je het ooit hebt gekocht.

Gisteren moesten we kiezen uit twee schilderijen. Het ene was een Hollands weidelandschap, geschilderd door een Zuid-Amerikaan. Het was mooi, maar was het nog iets anders dan mooi?

Ik merkte dat ik aarzelde. Ik wilde vandaag toch alleen maar esthetisch genot? Jawel, maar dit was wel érg esthetisch. Daarmee werd het toch ook een beetje de hoed van de koningin, maar dan mooier.

We gingen door naar een andere galerie waar we ook `iets moois' hadden gezien. We liepen meteen naar de plek waar het hing, wierpen er één blik op, keken elkaar aan en wisten op slag dat we onherroepelijk verloren waren.

Dit was mooi zonder mooi te zijn.

Een grijzige kat met een roze snuitje toonde zijn wit-grijzige buikje tegen een achtergrond waarin de kleur van dat snuitje vaag terugkeerde. Op de meeste kattenschilderijen staan katten die ik elke dag om me heen zie. Deze kat had ik nog nooit gezien.

,,De lijst is ook erg mooi'', zei de handelaar. En hij beloofde me tien procent korting als ik cash betaalde. In kunsthandels sta je weer snel met beide benen op de grond.

Toch zou ik nog tegen de majesteit willen zeggen: schoonheid bestaat.