Debutanten dingen naar Booker Prize

Het eindklassement van de Booker Prize wordt dit jaar gedomineerd door literaire nieuwkomers. Slechts één gevestigde auteur, Margaret Atwood, haalde de short-list voor de prestigieuze Britse literaire prijs.

Juryvoorzitter John Carey, hoogleraar Engels in Oxford, erkende gisteren dat het rijtje finalisten ,,een moord op de reuzen'' betekende. Opzienbarende afvallers waren onder meer Martin Amis en J.M. Coetzee, die met hun romans Yellow Dog en respectievelijk Elizabeth Costello nog wel op de in augustus gepubliceerde long-list van 23 titels waren terechtgekomen.

Vier van de zes genomineerden zijn vrouw, onder wie debutante Monica Ali. Haar roman Brick Lane gaat over een Bengaals meisje dat door een gearrangeerd huwelijk in Oost-Londen terechtkomt. Ook genomineerd zijn Astonishing Splashes of Colour, een roman over kinderloosheid van Clare Morrall, en de tweede roman van de Britse columniste Zoë Heller, Notes on a Scandal, over de verhouding van een leraar met een 15-jarige leerling. D.B.C. Pierre, een nom de plume van tekenaar Peter Finlay, schreef met Vernon God Little een roman vol zwarte humor over een tiener in Texas die terechtstaat voor een bloedbad op een middelbare school.

Op de short-list komen twee niet-Britten voor. De Zuid-Afrikaan Damon Galgut schreef de thriller The Good Doctor tegen het decor van een plattelandsziekenhuis en de naweeën van de apartheid. De enige ervaren schrijfster is de Canadese Atwood, die in 2000 de Booker Prize won. Haar vijfde kandidatuur dankt ze aan Oryx and Crake, een roman over de gevaren van genetische manipulatie.

Veel Britse critici klagen al langer dat het geen goed jaar is voor Britse fictie. Amis heeft er in de recensies flink van langs gekregen. Andere bekende auteurs, zoals Anita Brookner, Pat Barker en Rose Tremain, zouden om dezelfde reden niet eens de long-list hebben gehaald. Monica Ali (35), een Bengaalse die in Dhaka werd geboren en daarna in Oxford ging studeren, is daarentegen al maanden een literaire sensatie. Brick Lane, genoemd naar de straat die het centrum is van de Bengaalse gemeenschap in Londen, kreeg al een prijs voor het beste debuut en stond ook op de top-20 van jonge auteurs die het literaire tijdschrift Granta jaarlijks uitbrengt. Bij de wedkantoren is Ali favoriet.

De prijs heet officieel Man Booker naar de nieuwe sponsor, de Britse optiehandelaar Man en omvat een prijzengeld van 50.000 pond (70.000 euro). De winnaar wordt 14 oktober bekend gemaakt tijdens een diner in het British Museum. Inzendingen staan open voor auteurs uit het Britse Gemenebest en Ierland. Man, dat streeft naar meer naamsbekendheid in de Verenigde Staten, zou achter de schermen openstelling bepleiten voor Amerikaanse auteurs. Dat plan is hoogst omstreden.