De drie cantors in een uniek concert

Nog nooit sinds de opening van de Portugese synagoge aan het Amsterdamse Jonas Daniël Meierplein in 1675 werd daar een concert gegeven zoals vorige week. Drie wereldberoemde joodse cantors uit Israël en Amerika zongen met orkestbegeleiding joodse religieuze en populaire muziek voor een tv-programma, een cd en een dvd. De tv-opname wordt onder de titel A Faith in Song zondag uitgezonden door de NCRV en is ook in de Verenigde Staten te zien.

Zo vanzelfsprekend als orgelmuziek of orkestrale muziek in christelijke kerken is, zo ongebruikelijk is het sinds de verwoesting in 586 v. Chr. van de eerste tempel in Jeruzalem om de joodse liturgische zang instrumentaal te begeleiden.

Nu werden tijdens dit voor ons land unieke concert niet alleen populaire nummers als Sunrise, sunset uit de musical Fiddler on the Roof (Anatevka), Hevenu Shalom Aleichem, Mayn Yiddishe Mama en Tumbalalaika begeleid door het Nederlands Theaterorkest o.l.v. Jules van Hessen. Ook gebeden als Kaddish, Habet, Avinu Malkenu, Kol Nidre en Ki Lo Noeh en psalmen klonken hier met orkestbegeleiding en bijdragen van het Londense mannenkoor The Neïmah Singers, gearrangeerd door de Amerikaan Benedict Weisser. Ze werden door het publiek, dat soms zachtjes meezong of met handgeklap meedeed, vaak met luid applaus begroet. Al was het concert ongebruikelijk, verder werden de joodse tradities geëerbiedigd: mannen en vrouwen zaten gescheiden, de mannen droegen een keppeltje.

De drie cantors zijn allen tenoren: Naftali Herstik uit Jeruzalem, Alberto Mizrahi uit Chicago en Benzion Miller uit New York. Ze zongen soli, duetten en terzetten. Met dit optreden zijn ze te kwalificeren als het joodse antwoord op de drie operatenoren Luciano Pavarotti, Placido Domingo en José Carreras. Want de tv-opnamen, de cd en de dvd hebben als uitdrukkelijk doel het populariseren van joodse vocale kunst bij een groot en internationaal publiek dat zeker niet vertrouwd is met de joodse religieuze muziek.

De drie cantors zongen eerder al in concertzalen bij beroemde orkesten zoals het New York Philharmonic Orchestra en het Chicago Symphony Orchestra. Dat dit concert in Amsterdam werd opgenomen ligt aan de wereldfaam van de Portugese synagoge, ten tijde van de bouw de grootste ter wereld. De synagoge is sinds 1675 nauwelijks veranderd en wordt sfeervol verlicht door talloze kaarsen in koperen kronen.

De tenoren hebben grote stemmen en zongen zeer krachtig. De religieuze muziek maakte op mij de meeste indruk, vooral de langere stukken zoals Habet, gezongen door Alberto Mizrahi, die ook een sefardische medley zong met gitaarbegleiding. Zeer emotioneel klonk V'Yerushalyim Ircho, afgezien van de orkestbegeleiding door Benzion Miller gezongen zoals duizenden jaren her.

Concert: A Faith in Song. Gehoord: 11/9 Portugese synagoge Amsterdam. TV: 21/9 15 uur NCRV Ned. 1. Herh: 25/9 13.15 uur Ned. 1.