CDA eist loyaliteit VVD bij grondwet

De VVD-fractie dient zich te houden aan het kabinetsstandpunt over de Europese grondwet. Dit zegt CDA-fractievoorzitter Verhagen in een reactie op het besluit van de VVD-fractie in te stemmen met een raadgevend referendum over de Europese grondwet.

Volgens Verhagen is de Europese grondwet een ,,essentieel onderwerp voor de coalitie''. De CDA-fractievoorzitter is bang dat de VVD zich in de aanloop naar het referendum achter de tegenstanders van de Europese grondwet zal scharen. Volgens Verhagen kan dit niet. ,,Als het kabinet op een gegeven moment de stelling heeft betrokken vóór de Europese grondwet, kan de VVD er als coalitiepartner geen campagne tégen gaan voeren. Dan hebben we een probleem.''

De VVD-fractie besloot vorige week, tot ergernis van het CDA, steun te geven aan een initiatief-wetsvoorstel van GroenLinks, PvdA en D66 om volgend jaar zo'n nationaal raadplegend referendum over de invoering van de Europese grondwet te houden.

In de Tweede Kamer zijn ook LPF, SP en ChristenUnie voorstander, zodat er nu een ruime meerderheid voor het eerste nationaal referendum is. In de Eerste Kamer is dat nog niet duidelijk.

VVD-fractieleider Van Aartsen noemde het referendum vorige week ,,een stok achter de deur'' voor de onderhandelingen over de Europese grondwet. De regeringen van de lidstaten van de Europese Unie beginnen daarmee volgende maand tijdens een intergouvernementele conferentie (IGC).

Het kabinet wil daar vooral bereiken dat de lidstaten vetorecht behouden over belangrijke financiële besluiten. Daarin voorziet het huidige grondwetsontwerp niet. Ook wil Nederland garanties dat de lidstaten gelijke toegang krijgen tot het nieuwe ambt van voorzitter van de Europese Raad. Voorts wil Nederland af van de voorgestelde Wetgevende Raad, die volgens het kabinet onnodig is. Bovendien wil het meer zeggenschap voor het Europees Parlement bij de verkiezing van een voorzitter van de Europese Commissie.

Binnen de VVD wordt gevreesd dat het CDA zich te snel zal neerleggen bij tegenvallende resultaten in de IGC op die punten. Van Aartsen zei vorige week in afwachting van de uitkomsten van de IGC niet vooruit te willen lopen op de vraag of de VVD in de aanloop naar het referendum voor of tegen goedkeuring van de grondwet campagne zal voeren. Wel noemde hij het ,,niet de opzet maar wel een gevolg'' van de VVD-keuze voor het referendum dat de druk op het kabinet toeneemt om succes te boeken in de IGC. Verhagen is daarover gepikeerd, zo blijkt nu.