Verknocht aan de vurigheid van gospel

Zonder dat hij het weet is Jason Pierce de maker van een populair Nederlands begrafenislied. Vrijdag treedt hij met zijn band Spiritualized op in Paradiso. ,,Het gaat om de passie, de overgave waarmee gespeeld wordt.'

Geamuseerd neemt zanger en gitarist Jason Pierce kennis van het feit dat er in ons land al dertig jaar een Nederlandstalige versie van zijn favoriete lied Amazing grace circuleert. Van Mieke Telkamp en Waarheen, waarvoor had hij nog nooit gehoord, maar hij belooft dat hij het plaatje aandachtig zal beluisteren.

Amazing Grace, de meest gecoverde gospelsong aller tijden, inspireerde Pierce tot een gelijknamige cd waarop zijn groep Spiritualized zichzelf op tamelijk spectaculaire wijze opnieuw uitvindt. De breed uitgesponnen, zweverige muziek van eerdere albums als Ladies And Gentlemen We Are Floating In Space heeft plaatsgemaakt voor ruige, energieke garagerock naar het Amerikaanse 60's-voorbeeld van The Stooges en vooral de obscure groep Rocket From The Tomb.

Pierce ontkent stellig dat hij aansluiting zoekt bij de hippe garagerockstroming in het kielzog van The Strokes en The White Stripes. Evenmin tracht hij het jeugdige vuur van zijn vroegere groep Spacemen 3 te hervinden. ,,Eigenlijk is mijn muziek te elegant om voor echt smerige garagerock door te kunnen gaan. Maar van een cd-heruitgave van Rocket From The Tomb leerde ik dat je tijdloze muziek kunt maken zonder zorgen om opnamebudgetten of een fraai studiogeluid. Als de ideeën er zijn, druk je op de opnameknop en laat je het komen zoals het komt. Bij eerdere albums was ik geobsedeerd door een drang naar perfectie die alle spontaniteit wegnam. Er is een moment vlak voordat de muzikanten een song onder de knie hebben, waarop ze zelfverzekerd genoeg zijn om geen fouten te maken maar waarop nog niet al het leven uit de muziek is geknepen. Dat moment wil ik vastleggen.'

Amerikaanse garagerock uit de jaren zestig is volgens Pierce vooral zo interessant omdat de muzikanten de Stones na probeerden te spelen onder invloed van LSD. ,,Authenticiteit schuilt niet in de geluidkwaliteit van een bepaalde buizenversterker uit 1967, zoals veel van de huidige garagerockgeroepen geloven. Het gaat om de passie, de overgave waarmee gespeeld wordt. Dat zag je ook bij de betere punk uit de late jaren 70: de heilige overtuiging dat iedereen het kon als je hart er maar in zat. Dan doet het er niet meer toe of je een instrument beheerst.'

Een reactie wil hij het niet noemen, maar op het voorlaatste Spiritualized-album Let It Come Down hanteerde Pierce de tegenovergestelde werkwijze. ,,Op die plaat draaide alles om de orkestratie; de manier waarop ik violen en koperblazers tot magistrale hoogten kon dwingen. De klank van de hoorn was op dat moment veel belangrijker voor me dan rock & roll-instrumenten als bas en drums. Ik hoorde de muziek van Gil Evans, Cole Porter en Ella Fitzgerald in mijn hoofd. Dat wilde ik ook! Daarna was het onmogelijk om muziek te maken die nog grandiozer, nog voller kon klinken. Dus koos ik voor de meest ongekunstelde manier, zonder galm op de stem en zonder hulp van computers.'

Hoewel Jason Pierce geen gelovig mens is, keert de invloed van gospel regelmatig terug in zijn muziek. ,,Ik ben verknocht aan de vurigheid waarmee gospel gezongen wordt. In een popsong kun je hetzelfde bereiken als je het woord `Jesus' door `baby' vervangt. Ray Charles bewerkte de gospelsong This little light of mine en maakte er This little girl of mine van. Hij projecteerde de passie van een gospelzanger op een schijnbaar triviaal liefdesliedje en schiep praktisch in zijn eentje de uitgangspunten van de soul. Amazing grace is een dusdanig krachtig nummer, dat het ten grondslag heeft gelegen aan minstens vier songs van ons album.'

Behalve op cd brengt Spiritualized het nieuwe album uit op drie afzonderlijke vinyl-EP's. ,,De klank is beter,' zegt Pierce, ,,al was het alleen maar om het kleine beetje vervorming dat de naald in de groef van een grammofoonplaat genereert. Bovendien dwingt vinyl je om fysiek betrokken te zijn bij de muziek, elke keer als je de arm van de pick-up in de groef laat zakken. De concentratie is veel groter als je elke tien of twintig minuten een plaat om moet draaien.'

Om marketing en toplijsten geeft Jason Pierce niet. ,,Het is mij veel liever als een plaat of cd van Spiritualized over tien jaar nog eens ontdekt kan worden door een nieuwe luisteraar, die er weer andere dingen in hoort dan het poppubliek van nu. Zoals ik nu op het punt sta om Where to, what for? van Mieke Telkamp te ontdekken. Merkwaardig dat die plaat bij jullie op begrafenissen wordt gedraaid. De dood lijkt me geen moment voor vragen, maar juist voor antwoorden.'

Spiritualized: Amazing Grace (Sanctuary/BMG). Concert 19 sept Paradiso, Amsterdam.

Gerectificeerd

Waarheen, waarvoor

Het artikel Verknocht aan de vurigheid van gospel (16 september, pagina 11) introduceert Jason Grace als maker van een populair Nederlands begrafenislied. Gedoeld wordt op Waarheen, waarvoor, de Nederlandse versie van Amazing Grace. Deze gospelsong is geschreven door John Newton, in de jaren zestig van de achttiende eeuw. De muziek is vermoedelijk ontleend aan een slavenlied.