Upperclass hebbedingen

Sotheby's veilt volgende week een koninklijke inboedel uit België. Albasten kruiken, pronk- geweien en veel zilverwerk met een kroontje.

Sotheby's biedt een veiling waar menig `royalty watcher' van in lyrische extase raakt. In Amsterdam komen volgende week de bezittingen van de Belgische prinses Lilian onder de hamer: foto's, horloges, linnengoed, serviezen, meubilair en vooral zilverwerk. De boedel van zo'n 370 lots, waar een slot plus paardenstallen mee gevuld kan worden, ligt dan voor prijzen tussen de vijftig euro – voor een fotoserie – en honderdduizend euro – voor drie tapijten – binnen het bereik van hen die nog niet over servetten met ingeweven initialen beschikken.

Vanaf de jaren vijftig leefde prinses Lilian (1916-2002) in Chateau d'Argenteuil, een landgoed zonder ridder-allures even buiten Laken waar ze alleen door herten werd bespied. Aanvankelijk woonde ze daar met Leopold III (1901-1983), wiens razendpopulaire echtgenote Astrid eerder bij een auto-ongeluk was omgekomen. De Vlaamse juristendochter Mary Lilian Baels had de vorst ontmoet op een golfpartij, trouwde hem in 1941, kreeg de film-achtige titel Princesse de Réthy, afgeleid van weer een ander kasteel, en schonk hem nog eens drie kinderen. Zijn omstreden optreden tijdens de oorlog noopte Leopold III in 1951 afstand te doen van de troon. En vanaf dat moment bestond het leven voornamelijk uit een zich verpozen, hoewel de prinses zich later intensief bekommerde om een cardiologisch onderzoekscentrum en zelf Amerikaanse hartoperaties voor Belgische kinderen financierde.

Lilian, stiefmoeder van de huidige koning Albert, lijkt op foto's op een diva, op een donkerharige Grace Kelly. `A secret person' wordt ze in de veilingcatalogus genoemd, die – voor zover een selectieve nalatenschap inzage kan verschaffen – hechtte aan snuisterijen en aan Britse upperclass hebbedingen, waarmee ze tijdens haar jeugd en opleiding in Engeland vertrouwd was geraakt. Een ventilator was bijvoorbeeld in Chateau d'Argenteuil niet zomaar een ventilator, maar een bronskleurig, veertig centimeter hoog Hollands molentje waarvan de wieken via het elektriciteitsnet verkoeling moesten verschaffen. Vraagprijs: tussen de acht- en twaalfduizend euro per paar.

Tussen de goudomrande serviezen, Cartier-wekkertjes, vogelprenten, zilveren rammelaars, albasten kruiken en een absurdistische, want volledig met porseleinen madeliefjes en kanaries volgestouwde chocolade-schenkkan (ca. 3.000 euro) duiken nogal wat geweien op. De prinses ging in Tirol graag op jacht en liet ook haar kussens met dergelijke trofeeën borduren. Het grootste pronkgewei, bijna drie meter breed, hoorde thuis op een Megaceros Giganteus, een reuzenhert dat tussen Ierland en de Kaukasus zwierf en dat nu uitsluitend voortleeft als kapstok.

Vergeet de bloemenschilderijen uit deze collectie, want die zijn niet om aan te zien. Maar daartegenover staat weer een barok pronkstuk dat de Belgische koning Albert I in 1928 van de Afghaanse koning Amanullah cadeau kreeg. Een zwaar verzilverde vaas en schotel, getooid met guirlandes en Romeinse godenhoofden, en geënt op een antiek model dat in 1771 uit de villa van Hadrianus bij Tivoli tevoorschijn kwam. De vaas doet minimaal 20.000 en de schotel minimaal 10.000 euro, maar plaatst men die thuis op het twaalf meter lange, damasten tafelkleed uit Lilians linnenkast (minimaal 600 euro) dan stáát er ook echt wat.

Op de vraag waarom Lilians nazaten zoveel portretfoto's aanbieden, vertelt Sotheby's dat de familie genoeg plakboeken bezit. Jammer dat de veiling niet op het landgoed plaatsheeft, want daar lusten de `royalty watchers' wel pap van. Sotheby's veilt nooit in België, vandaar de Amsterdamse locatie.

En hoe zit het nu met dat verlaten Chateau d'Argenteuil, waar de prinses zich zo lang en zo bescheiden in de schaduw van koningin Astrid heeft opgehouden? Is niet te koop, zegt een woordvoerder van de Belgische ambassade meteen ongevraagd. Het is eigendom van de Belgische staat en de bestemming is nog onbekend.

Veiling: `Prinses Lilian' op 22 en 23 september, Sotheby's, De Boelelaan 30, Amsterdam. Kijkdagen 19 t/m 21/9; 10 tot 17 uur.