SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID

Wie: A.J. de Geus (CDA)

Wat wil hij? Meer mensen aan het werk helpen die nu nog aangewezen zijn op een uitkering, en de dalende trend in de arbeidsdeelname van ouderen omzetten in een stijgende.

Hoe? Een nieuw WAO-stelsel, versobering van de WW en de bijstand, afschaffing van de fiscale stimulans in VUT- en prepensioenregelingen en invoering van een levensloopregeling waarmee werknemers kunnen sparen voor verlof. Het sociale zekerheidsstelsel zal ingrijpend moeten veranderen om uitkeringsgerechtigden naar een baan te duwen, aldus De Geus.

Het nieuwe WAO-stelsel wordt vanaf 2006 van kracht. Maar al vanaf medio 2004 worden de kansrijksten onder de circa 980.000 arbeidsongeschikten herbeoordeeld op hun arbeidscapaciteit. Wie arbeidsgeschikt is, moet dan aan het werk. Vanaf 2006 zal scherp onderscheid worden gemaakt tussen volledig en gedeeltelijk arbeidsongeschikten. De eerste categorie krijgt nog een WAO-uitkering. Van de tweede groep krijgen alleen mensen die werken nog een aanvullende uitkering. Op de WAO zal oplopend tot 2007 1,3 miljard worden bezuinigd.

De WW wordt ingeperkt. Wie hier een beroep op wil doen, moet 39 van de laatste 52 weken hebben gewerkt. Dit was 26 uit 39. Daarnaast moet er vier van de laatste vijf jaar gewerkt zijn. Ook de bijstand wordt soberder. In de nieuwe bijstandswet, per 2004, krijgen gemeenten meer vrijheid. Maar zij mogen uitkeringsgerechtigden alleen nog op individuele basis bijzondere bijstand geven. Voor werklozen boven de 57,5 jaar gaat weer sollicitatieplicht gelden. Voor arbeidsongeschikten die nog kunnen werken en bijstandsgerechtigden gaat gelden dat ze `algemeen geaccepteerde arbeid' moeten aanvaarden. Dat betekent dat ze sneller een baan onder hun niveau moeten aanvaarden, op straffe van kortingen op hun uitkering.

De veranderingen in de sociale zekerheid betitelt De Geus als ,,een keerpunt''. Er zijn volgens hem ,,moeilijke keuzes'' gemaakt die uiteindelijk perspectief bieden op economisch herstel en een solide sociaal stelsel. Maar hiervoor is, zo herhaalde De Geus in een toelichting op zijn plannen, ook medewerking nodig van de werkgevers en vakbonden. Want zij moeten de lonen matigen.