Raad van State laakt `kortzichtig' kabinet

Het kabinet heeft onvoldoende oog voor de ,,Europese context en randvoorwaarden'' waarbinnen het voorgenomen beleid moet worden gerealiseerd. De Raad van State noemt dit in zijn advies bij de miljoenennota vandaag ,,opmerkelijk, gelet op de sterke verwevenheid die er inmiddels op alle beleidsterreinen bestaat tussen nationaal en Europees beleid''.

De raad wijst erop dat ,,de noodzaak een Europese strategie te volgen het speerpunt van het kabinetsbeleid zou moeten zijn''. Dit met het oog op het Nederlandse voorzitterschap van de Europese Unie in 2004, dat samenvalt met de uitbreiding met tien lidstaten, terwijl ook onderhandeld wordt over de Grondwet van de Unie. Nederland zou mede de agenda kunnen bepalen, betoogt de raad, en laat bijzondere mogelijkheden onbenut voor een eigen inbreng in het Europese besluitvormingsproces, ,,die zich daarna lange tijd niet meer zullen voordoen''.

De Raad van State heeft voorts forse kritiek op het voorgenomen begrotingsbeleid. Zo vindt de raad dat de miljoenennota het beleid van eind jaren negentig ,,vergoelijkt'' door dat te beschrijven in termen van ,,de prijs van succes''. Volgens de raad is ,,kritisch zelfonderzoek'' meer op zijn plaats. Het hoogste adviesorgaan van de regering wijst erop dat het voorgestelde ombuigingspakket de economische groei op korte termijn zal afremmen, doordat burgers minder te besteden krijgen. De nagestreefde loonkostenmatiging is van grote betekenis maar heeft ,,slechts een tijdelijk effect''.

Wat betreft de maatregelen voor het vergroten van de arbeidsproductiviteit acht de raad ,,het niet aannemelijk dat die zich direct van bovenaf laat beïnvloeden''. Om het fiscale draagvlak te verbreden beveelt de Raad verder aan de voordelen van de hypotheekrente-aftrek de komende jaren geleidelijk verder te verminderen. De Raad van State vindt verder dat het kabinet te vaag is over het versterken van waarden en normen. Het is de raad ,,nog niet duidelijk op welke waarden (en daarop berustende normen) wordt gedoeld''. Tot slot noemt de raad het ,,teleurstellend'' dat het kabinet ,,menigmaal volstaat met het vermelden van doelen die worden nagestreefd en prestaties die moeten worden geleverd'' - meestal door anderen.