Prijs digitale spiegelreflexcamera's daalt fors

Digitale camera's zijn populair. Een prijsval maakt digitale spiegelreflexcamera's bereikbaar voor de amateur.

Digitale reflexcamera's lagen tot begin dit jaar alleen binnen het financiële bereik van professionele fotografen. Ze telden minstens 7.000 euro uit voor een camerabody van Canon, Nikon of Kodak. Voordeel was de snelheidswinst bij het afleveren van foto's, want met een digitale camera vervalt het ontwikkelen van de film en kan de foto per telefoon naar de opdrachtgever. Bovendien passen de peperdure lenzen uit het voorbije analoge tijdperk op de nieuwe digitale camerabody's.

Dit voorjaar zakte, met nieuwe modellen digitale reflexcamera's, de prijs onder de 2.000 euro. De Nikon D100, Canon 10D, Sigma SD9, Fuji Finepix S2 zijn voor 1.700 tot 1.900 euro te koop. Bij die prijzen verschijnt de fanatieke amateur-fotograaf al in de fotowinkel.

Komende winter halveert de prijs en daalt onder de 1.000 euro. Camerafabrikant Canon heeft eind augustus de Eos 300D aangekondigd. De camera ligt in november in de winkel. Canon heeft de catalogusprijs op 1.179 euro bepaald, wat betekent dat de Eos 300D voor minder dan 1.000 euro in de winkel komt. Canon verwacht in de sector digitale spiegelreflexcamera's een omzetgroei van 400 tot 500 procent.

Het grote voordeel van de spiegelreflexcamera zijn de verwisselbare lenzen. Welke lens de fotograaf ook vast klikt, hij ziet precies het beeld dat hij vastlegt. Dat heeft voordelen bij het scherpstellen. Alle moderne camera's hebben weliswaar autofocus en kunnen zelf scherpstellen, maar de autofocusautomatiek is dom en kiest niet altijd het juiste onderwerp. Kijkend door de zoeker kan de fotograaf ingrijpen.

De digitale camera's die tot nu toe de consumentenmarkt overstromen (er zijn dit jaar ongeveer evenveel digitale camera's als filmcamera's verkocht) zijn allemaal compactcamera's. De top in die klasse (prijzen vanaf 700 euro) levert verbluffende resultaten. Dat was al zo toen ze drie miljoen pixels vastlegden. Dat is helemaal zo nu de 5-megapixelcamera's te koop zijn, waarmee vergrotingen van 20 bij 30 cm heel redelijk ogen, en het wordt nog beter als binnenkort de 8-megapixelapparaatjes verschijnen. De digitale reflexen die nu onder de 2.000 euro te koop zijn leggen 6 megapixel vast. Niet ideaal, maar heel redelijk. Om de oude kleinbeeldkwaliteit te evenaren moeten de chips eigenlijk meer dan 10 megapixel vastleggen.

Spiegelreflexbody's zijn altijd onderdeel van een camera- en lenzensysteem, waar groothoek-, standaard-, tele- en zoomlenzen toe behoren. Ook speciale apparatuur voor dichtbijopnamen, microscoopadaptie, flitssystemen en afstandsbedieningen horen erbij. Fotografen die in het (analoge) filmtijdperk een mooie lenzencollectie hadden opgebouwd zagen met angst en beven de opkomst van de digitale fotografie. Zouden fabrikanten bij de overgang van analoog naar digitaal nieuwe spiegelreflexsystemen introduceren?

Die zorg blijkt overbodig. Alleen Olympus brengt een nieuw systeem op de markt, maar het roemruchte maar verouderde Olympus-OM-systeem was al een paar jaar van de markt. Marktleiders Canon en Nikon handhaven hun Eos- en f-systeem. Fuji en Kodak maken digitale body's met het f-bajonet van Nikon, zodat alle lenzen van die fabrikant passen.

De oude lenzen krijgen wel een andere functie. Dat komt doordat de beeldvormende chips met hun formaat van ongeveer 13 bij 18 millimeter (mm) een stuk kleiner zijn dan een kleinbeeldnegatief van 24 bij 36 mm. Het ziet ernaar uit dat het kleinere chipformaat een blijvertje is. Alleen de professionele digitale Canonbody's (van 4.000 euro plus) hebben een chip van kleinbeeldformaat. Alle goedkopere reflexcamera's zijn uitgerust met de kleinere chip.

Een kleinere chip die op dezelfde plaats in de camerabody ligt als de film, legt een kleiner deel van het beeld vast dan een kleinbeeldnegatief. Daardoor krijgen de oude lenzen meer `telelenskarakter'. Voor de digitale body is de brandpuntvermenigvuldigingsfactor ongeveer 1,6. Dus een fantastische supergroothoek voor een kleinbeeldcamera van 21 mm gedraagt zich op zo'n digitale camera opeens als een 33 mm lens. Dat is een standaardlens met enig groothoekkarakter.

Om de supergroothoek waar iedereen tegenwoordig verzot op is toch te kunnen bieden brengen de grote lenzenfabrikanten in allerijl zoomlenzen uit die beginnen bij kleine brandpunten. De nieuwe Nikkor AF-S DX zoomlens van 12 tot 24 mm en de Canon EF-S 18 tot 55 mm lens zijn zelfs alleen geschikt voor de digitale body's, omdat hun beeld een kleinbeeldnegatief niet meer helemaal bedekt.

Camera- en lenzenfabrikant Olympus introduceert rond het kleinere chipformaat een heel nieuw spiegelreflexsysteem, het 4/3-systeem (`four-third'). Het is een open standaard waar – naar verluidt – ook Fuji en Kodak camera's voor gaan bouwen. Olympus begint met een body (de E-1 die ongeveer 2.000 euro moet kosten), enkele zoomlenzen, een macrolens en een telelens.

Het systeem heeft een nieuwe bajonetvatting met contactpunten waarlangs lens en body informatie uitwisselen. Bij alle andere moderne reflexsystemen `weet' de body ook al welke lens er is gemonteerd en kan dan de belichtingsautomatiek aanpassen. Maar in het digitale tijdperk kan een groothoeklens die een rechthoek tonvormig afbeeldt, wat de meeste mildgeprijsde groothoeken doen, zelfs zijn vervormingkarakteristieken aan de camerabody doorgeven. Die corrigeert vervolgens het beeld dat van de chip komt.

De prijs daalt, het prijsverschil tussen analoog en digitaal blijft nog fors. De aangekondigde Canon Eos 300D (van minder dan 1.000 euro) is afgeleid van de Eos 300V (voor minder dan 300 euro te koop). De digitalisering kost dus ongeveer 700 euro. Of het de investering waard is moet iedereen zelf uitrekenen. Van belang zijn de bedrijfskosten: een kleinbeeldfilm van 36 opnamen laten ontwikkelen en afdrukken en een nieuwe film kopen kost 13 tot 23 euro, afhankelijk of het filmpje naar de Hema of naar een fotowinkel gaat.

De digitale fotograaf maakt meer foto's, maar de meeste leiden een bijna gratis digitaal bestaan. De fanatieke fotograaf heeft het prijsverschil tussen een digitale en een kleinbeeldbody in twee à drie jaar overbrugd. Daarna wordt digitaal fotograferen alleen maar goedkoper.