Eerste hulp bij uitval van stroom

De klant was altijd koning, maar wat is de moderne consument? Wie heeft het tegenwoordig voor het zeggen, de koper of de fabrikant? Toen vijftien jaar geleden iedereen skiboxen, fietsen, zelfbouwmeubels en kano's op zijn autodak begon mee te nemen, haastten de autofabrikanten zich om de dakgoot af te schaffen, de dakgoot waarop iedere auto-imperiaal of dakdrager onwrikbaar steun vond. Bij de moderne auto moet nu voor ieder model een aparte dakdrager gekocht worden, meestal een gammele drager met een hoofdpijnverwekkende gebruiksaanwijzing die alleen lichte vrachten dragen kan – áls er al een drager op het dak kan. De oplossing is een stationcar met een vaste dakrail. Maar was dat de wens van de consument?

Wie enkele jaren geleden op aanraden van de telefoonbedrijven een huiscentrale aanschafte, bemerkte dat overheid, bedrijfsleven en bioscoop verborgen zit achter een keuzemenu: `Wilt u informatie over consumentenproducten, kies twee'. Maar wie met zijn huiscentrale twee kiest, komt bij de studeerkamer uit. De oplossing is kaartjes bestellen met de gsm. Maar was dit de wens van de consument?

Sinds enkele jaren is iedere hoofdbewoner ook energieconsument. Was de gemeentelijke elektriciteit vroeger net zo vanzelfsprekend als gas en water, tegenwoordig is stroom een product op een markt van vraag en aanbod. En nu minister Brinkhorst verzekert dat ,,de leveringszekerheid geen gevaar zal lopen'' weet de consument dus dat elektriciteit over een jaar of vijf uitvalt. De oplossing is zelf stroom opwekken. Maar was dit de wens van de consument?

Stroom opwekken doe je met een generator of stroomaggregaat. Die zijn te koop bij bouwbedrijven, caravanwinkels, legerdumps, watersportwinkels en op de tweedehands markt. De prijs varieert van 165 euro voor een eenvoudige tweetact herrieschopper van 650 watt tot zware, geruisloze dieselaggregaten van tienduizenden euro's die een halve straat van stroom kunnen voorzien. Er zijn ook aggregaten op gas die tevens warm water leveren en het huis centraal verwarmen.

Bestuurders die het hebben over de prijs en de kwaliteit van de stroom, maken zichzelf belachelijk. De kwaliteit van de netstroom is alleen iets voor vaklieden, de consument wil alleen de zekerheid dat er stroom uit het stopcontact komt. Maar bij stroom uit een generator ligt dat heel anders. Is de frequentie wel 50 hertz? Weet wel wat je tweedehands koopt of bij de legerdump. Generators voor Amerika zijn 60 hertz. Blijft de frequentie stabiel, blijft de spanning stabiel, ook bij het inschakelen van een grote verbruiker? Heeft de spanning een goede sinusvorm? Een goed aggregaat geeft een betere kwaliteit stroom dan een slecht.

Voor de atechnische leek wordt het bij stroomuitval kamperen in eigen huis. De caravanbezitter zal zich behelpen met 12 volts oplossingen. Maar met een extra accu en een 12-naar-230 omvormer houd je de diepvries niet aan de praat. En goedkope omvormers met blokspanning zijn niet geschikt voor elektronica.

Je kunt nu ook al rekening houden met stroomuitval. Ga niet in een flat met lift wonen, word niet afhankelijk van tram of trein, installeer een gaskacheltje zolang dat nog kan – de centrale verwarming heeft stroom nodig. Koop een gaslampje op butagas. En wie elektrisch kookt, koop ook een kooktoestel op flessengas. (En bewaar dit flessengas niet in een afgesloten kelder, maar op een geventileerde plaats.)

Minder gevaarlijk zijn kaarsen en petroleumlampen. De goede lampen hebben een holle pit, die een aangenaam helder licht geeft. Lampolie is tegenwoordig bij iedere supermarkt te koop. Maar vergeet niet dat bij de laatste stroomstoring in Amerika door gestuntel met kaarsen en olielampjes veel branden uitbraken. Over knijpkatten, schudlampen, opwindradio's en zonnebatterijen een andere keer. Het wordt behelpen.