Weg kúnnen van Schiphol helpt al

Schiphol wil omwonenden steunen die willen verhuizen om de geluidsoverlast. De wethouder van de gemeente Haarlemmermeer is enthousiast, de hoogleraar geluidhinder had ,,van een mainport meer verwacht''.

Wethouder Milo Schoenmaker van de gemeente Haarlemmermeer heeft goede verwachtingen van de ,,gedachte'' om omwonenden van Schiphol hulp aan te bieden als zij willen verhuizen vanwege de geluidsoverlast.

,,Het is nog te vroeg om te zeggen hoe veel belangstelling hiervoor bestaat'', zegt hij. ,,Maar er is veel onrust in Zwanenburg. Het vertrouwen bij de mensen is weg, zeker na dat gedoe met die rekenfout van Schiphol. Het aardige van dit plan is dat er nu iets tegenover wordt gesteld.''

Er moet een ,,een organisatie'' worden opgericht die woningen opkoopt van mensen in Zwanenburg en Aalsmeer die wel weg willen, maar niet kunnen, door de lage marktwaarde van hun huis. Deze organisatie koopt de huizen op tegen de getaxeerde waarde, stelt de wethouder, als de marktwaarde daar onder ligt. ,,Het financiële gat wordt gedicht.'' Vervolgens worden de huizen tegen de marktprijs verkocht aan inwoners die minder moeite hebben met het lawaai. Schiphol wil de regeling bespreken met de overheid, waarvan de luchthaven financiële steun verwacht. Het vliegveld gaat ervan uit dat het opkopen van woningen zeker enkele miljoenen euro's gaat kosten.

Volgens Schoenmaker zullen er best mensen zijn die belangstelling hebben voor de huizen. ,,Dat zijn niet alleen mensen die van vliegtuigen houden. Dat zijn mensen die in de buurt van hun familie willen blijven wonen. Regelmatig moeten kinderen uit Zwanenburg vertrekken omdat er geen woning voor hen is.''

Het beleidsvoornemen leunt zwaar op de psychologische theorieën van prof.dr. Pieter Jan Stallen, hoogleraar geluidhinder aan de Leidse Universiteit, die er een door het Platform Nederlandse Luchtvaart ingestelde leerstoel bezet. Deze theorie gaat er van uit, dat geluidhinder groter is naarmate mensen minder controle over hun situatie hebben.

Wethouder Schoenmaker: ,,Geef mensen controle over geluidhinder. Geef mensen de vrijheid om ervoor te kiezen weg te gaan.'' Van ,,deportatie'' zoals omwonenden het plan al hebben omschreven, is geen sprake, zegt de wethouder. ,,Niemand wordt gedwongen.'' Integendeel, veel mensen zijn gebaat bij het idee dat ze weg kunnen, en alleen al dat idee reduceert de ervaren hinder.

Hoogleraar Stallen zelf is zowel ,,blij'' als ,,teleurgesteld'' dat er nu ineens sprake is van een verhuisplan. Stallen: ,,Ik ben blij omdat ik dit goede idee al jarenlang naar voren heb gebracht. Geluidhinder wordt behalve door decibellen bepaald door de mate waarin iemand invloed kan uitoefenen op de blootstelling daaraan. Wanneer mensen keuzes worden ontzegd, worden ze kwaad. Dat is altijd zo, ongeacht de aard van de hinder. Als hun nu de keuze wordt gelaten om te blijven of te vertrekken, is er al veel gewonnen.''

Tegelijk vindt Stallen de bekendmaking van dit verhuisplan ,,een beetje dom'', omdat het voornemen niet is ,,ingebed'' in een reeks van maatregelen. ,,Dit is geen strategische bekendmaking. Ik had van een mainport meer verwacht.''

Beter was het geweest, zo zegt Stallen, de plannen eerst met de omgeving grondig door te spreken, ,,want hinder is niet alleen pure blootstelling, maar heeft ook een sociale component in de zin van: u stelt mij bloot'', aldus Stallen.

Andere maatregelen moeten zijn dat inwoners ook invloed krijgen op het banenstelsel en vliegplannen, vindt Stallen. ,,Mensen die meepraten over bijvoorbeeld de spreiding van geluidbelasting, ervaren minder hinder.''

Ook is het zaak dat omwonenden tijdig over de hinder worden geïnformeerd. ,,Als u in een trein zit die midden in een weiland stil staat en het is verder stil, dan wordt u kwaad. Als een conducteur zegt dat hij de oorzaak niet kent maar dat hij die zal meedelen zodra hij die kent, dan verschaft die informatie u de mogelijkheid om keuzes te maken. Bijvoorbeeld door te bellen en te zeggen dat u wat later komt en dat de kinderen alvast kunnen gaan eten.''

Verantwoordelijk staatssecretaris Schultz van Haegen (Verkeer en Waterstaat) juicht het initiatief van Schiphol toe, maar maakte vrijdag in een reactie duidelijk niet met geld over de brug te komen. Ze vindt dit een verantwoordelijkheid voor de luchthaven zelf, zo liet ze weten.