Waar gaan homo's in Mongolië naar toe? Nergens!

Je zal toch homo of lesbiënne zijn in Mongolië: een land dat drie keer zo groot is als Frankrijk, met maar 2,5 miljoen inwoners, en met geen enkele bar of andere ontmoetingsplaats voor `gevoelsgenoten'. Reden om te emigreren, zou je denken, en dat is dan ook wat homo's en lesbiënnes op grote schaal doen als ze er de kans toe krijgen.

Een medewerkster van Amnesty International vertelt dat er af en toe homo's op het kantoor binnenlopen die vragen of Amnesty ze kan helpen om elders politiek asiel aan te vragen. Waar ik die mannen kan vinden, weet ze helaas niet. Ja, ze wil de Mongoolse woorden voor homo en lesbiënne best voor me opschrijven, maar ze raadt me af om het blaadje zomaar aan andere mensen te laten zien. ,,Ze kunnen dan opeens heel agressief tegen je worden'', waarschuwt ze.

Toch lukt het uiteindelijk om via via in contact te komen met een vrouw die naar Mongoolse begrippen heel open is over haar homoseksualiteit. Ze heeft die openheid wel duur moeten betalen, want haar moeder kreeg letterlijk een beroerte toen ze het haar vertelde, en daar voelt ze zich nog steeds schuldig over. Haar zusje wilde jarenlang niet met haar praten, naar later bleek omdat ze zelf ook heimelijke lesbische gevoelens koesterde.

Waar gaat ze naartoe als ze andere lesbiënnes wil ontmoeten? ,,Nou gewoon, nergens heen. Zelfs bars voor homomannen zijn er niet.'' Homo's en lesbiënnes zoeken vooral via internet contact met elkaar. Maar het is heel moeilijk om een vaste partner te vinden. ,,Ik ken in totaal een stuk of tien lesbiënnes, meer niet. En die zijn lang niet allemaal serieus: de meeste meisjes zien het toch meer als een tijdelijke aangelegenheid, iets wat je doet voordat je trouwt.''

Haar eerste openlijk lesbische stel zag ze in een bar in Peking, en ze was dol-enthousiast toen de twee elkaar zomaar in het openbaar durfden te zoenen. ,,Ze waren zo open, en niemand keek ervan op. Zoiets heb ik hier nog nooit gezien.''

Ze doet momenteel haar best om iets van een lesbische gemeenschap van de grond te krijgen. Een organisatie van Amerikaanse lesbiënnes heeft geld toegezegd om een lesbische website in het Mongools op te zetten, dus dat wordt de eerste stap. Daarna wil ze een hotline openen, en als dat is gelukt, hoopt ze dat de tijd eindelijk rijp is om ook regelmatige bijeenkomsten te houden. Maar ja, of het allemaal gaat lukken met zo weinig vrouwen, blijft nog even afwachten. Ze vermoedt dat veel lesbische vrouwen getrouwd zijn en kinderen hebben.

Homo's en lesbiënnes kennen elkaar wel, maar ze werken nauwelijks meer samen. Toen in 1999 de eerste homo-organisatie Destiny werd opgericht, vlogen de leden elkaar al snel in de haren over wat de organisatie precies moest doen en wie welke functie zou gaan vervullen. Zo ging de eerste homo-organisatie in Mongolië al gauw aan onenigheid en geldgebrek ten onder.

Voor mannen is er wel iets van een ontmoetingsplaats. Links naast het Staatswarenhuis, een grote zaak midden in het centrum van de stad, lopen af en toe wat mannen die al cruisend op zoek zijn naar mannelijke partners, vertelt een Mongoolse man die ik ontmoet samen met zijn Nieuw-Zeelandse vriend.

Hij is eerst heel achterdochtig als ik hem op zijn mobiele nummer bel. ,,Je bent journalist? Waarom wil je me spreken?'' Als ik vertel dat ik over hem heb gehoord via de organisatie Jeugd voor Gezondheid, lacht hij. ,,Die naam dekt de lading niet helemaal. Ik werk daar als vrijwilliger, maar in feite houden we ons vooral bezig met voorlichting en met gezondheidstips voor homo's. Dat willen we niet al te openlijk zeggen, en daarom hebben we de stichting de neutrale naam Jeugd voor Gezondheid meegegeven.''

Na ons gesprek lopen de Mongoolse man en zijn Nieuw-Zeelandse vriend de straat op. Niet hand in hand natuurlijk: ze zijn veel te bang om in elkaar geslagen te worden door de groepjes uitgelaten dronkaards die na het donker overal op straat rondhangen.