IN ALMERE GEEN SPECIAAL ONDERWIJS

In de nieuwe stad Almere bestaat geen zeer speciaal onderwijs. Circa 400 leerlingen met een handicap gaan naar het 'geïntegreerde' onderwijs.

Ideale proeftuin In 1995 vroeg Almere aan toenmalig staatssecretaris van Onderwijs Tineke Netelenbos geld voor de oprichting van vier scholen voor speciaal onderwijs. Het ministerie van Onderwijs was toen al bezig met het Weer Samen Naar School-beleid en de voorbereiding voor de `Rugzak'. Een stad zonder de geschiedenis van het verkokerde speciale onderwijs leek een ideale proeftuin.

In 1997 startte het proefproject van de stichting Gewoon Anders. Vijf jaar later gaan 400 kinderen met een handicap naar een van de ongeveer 70 basisscholen of een van de vier brede scholengemeenschappen in Almere. Enkele ouders zijn zelfs verhuisd naar Almere, omdat hun gehandicapte kind opgenomen wordt door de reguliere basisschool.

Samenwerking is de kracht Volgens directeur Grytsje Durkstra van Gewoon Anders ligt de kracht van het Almeerse project in de samenwerking van ouders en scholen. ,,Ouders krijgen vooral de keuze. We begeleiden niet alleen het kind maar ook de ouders en de school. We stellen samen een begeleidings- en handelingsplan op. Ouders twijfelen vaak over de keuze of hun kind nu wel of niet naar het reguliere basisschool moet. Maar uiteindelijk kiezen een heleboel ouders in Almere toch voor geïntegreerd onderwijs. En zijn daar achteraf ook tevreden over.''

Voor de indicatiestelling gelden in Almere de landelijk vastgestelde regels. Het bijzondere in Almere is dat de indicatiecommissie voor alle vier nu vastgestelde clusters indiceert. Elders kunnen kinderen alleen per cluster een diagnose krijgen. Blijkt achteraf dat het kind in een ander cluster valt, dan begint de hele procedure opnieuw. Grytsje Durkstra: ,,Voor ouders en kind kan dat een hele frustrerende gang van zaken zijn''.

Drie soorten onderwijs In Almere zijn er nu drie vormen van geïntegreerd onderwijs. Het model `Kind in groep' is een kind met een `rugzak' op de gewone basisschool. `Groep in school' is een groep met een speciale leerkracht voor leerlingen met spraak- en taalstoornissen of zeer moeilijk lerende kinderen die bij een basisschool inwoont. De groep draait wel met verschillende activiteiten mee. `Groep aan school' is de minst geïntegreerde vorm van onderwijs. Ook daar staat voorop dat een leerling weer kan uitstromen naar het regulier onderwijs. Daarbij kan gedacht worden aan langdurig zieke kinderen met psychiatrische problemen die ook intensieve therapie volgen. Het contact verloopt echter wel via de basisschool in de buurt.

Daarnaast loopt er een tweejarig experiment met zogenoemd inclusief onderwijs, waarbij twee kinderen met een complexe problematiek meedraaien in de groep van een basisschool. De afgelopen jaren zijn dertig leerlingen via Gewoon Anders in het voortgezet onderwijs terechtgekomen. De komende jaren zullen steeds meer leerlingen met een `rugzak' ook de overstap maken naar het voortgezet onderwijs.

Toch weer speciale school Opvallend is dat ook in Almere naast de geïntegreerde vormen van onderwijs toch een met speciaal onderwijs vergelijkbare basisschool is ontstaan: de Weerga. Grytsje Durkstra: ,,Het gaat hierbij om verstandelijk en lichamelijk gehandicapte kinderen met een complexe problematiek. Op dit moment kunnen ze zich binnen het basisonderwijs niet handhaven. Maar dat wil niet zeggen dat het nooit gebeurt. De ouders vinden het belangrijk dat door de oprichting van een voorziening als de Weerga hun kinderen niet noodgedwongen met een busje naar Huizen, Lelystad of Dronten moeten reizen. En ze worden niet uit hun eigen leefomgeving gehaald.''