Hoe Georgina en Jort voor de nertsen kozen en het Amstel Hotel werden uitgegooid.

`Fur coats are worn by beautiful animals and ugly people.' De kleine actrice Georgina Verbaan heeft haar enorme anti-bont T-shirt – ,,het is medium, maar ze vallen heel groot'' – nog steeds aan als ze met Jort Kelder, hoofdredacteur van het glamour-zakenblad Quote, zit te ontbijten op de tiende verdieping van het Hilton in Amsterdam. Het is allemaal wat anders gelopen dan ze dachten.

De avond ervoor, op maandag, presenteerde couturier Frans Molenaar zijn nieuwe modecollectie in het Amstelhotel. Omdat Molenaar vaak bont in zijn ontwerpen verwerkt, zouden Kelder en Verbaan in de suite van Amstel een bontvrije bed-in houden: een vreedzaam protest in de stijl van John Lennon en Yoko Ono. Vanuit de kamer zouden ze persberichten de wereld insturen – en zichzelf, via een webcam. Journalisten en sympathisanten mochten gezellig op bezoek komen, en Jort was misschien nog wel van plan geweest om even bij de modeshow te gaan kijken en daar wat brutale dingen te roepen. Maar zover kwam het allemaal niet. Het Amstelhotel was voortijdig op de hoogte geraakt van de actie en weigerde het stel toegang.

,,Wat een domme rukkers!'', riep Kelder nadat hij door het personeel naar buiten was gewerkt. ,,We hebben uitgelegd dat we een keurige actie willen voeren, alleen maar in bed liggen, geen vieze dingen doen. Maar het Amstel kiest voor Frans Molenaar omdat die vaste klant is en veel geld oplevert. Het Amstel is tegen de dieren!'' En de vriendelijke actie was van de baan. Het Amstel Hotel weigert commentaar te geven op de gang van zaken. Weliswaar konden Georgina en Jort vervolgens terecht in de Yoko Ono-suite van het Hilton, maar ook daar gedroeg het personeel zich zo media-angstig – een fotograaf werd de toegang geweigerd, een verslaggever werd door paniekerig baliepersoneel gevraagd waar ze precies met de twee over wilde praten – dat ze er verder maar van afzagen de internetverbinding aan te leggen. Restte een goed bed en een ontbijt met prachtig uitzicht over de hoofdstad.

RECHTSE ROTKOP

Georgina Verbaan en Jort Kelder: het zijn misschien niet de eerste namen waar je op zou komen bij een protest van de anti-bontbeweging. ,,Van mij denken ze vaak: zo'n rechtse rotkop, het kan niet zijn dat die voor iets anders op de wereld is gezet dan voor zijn eigen egoïsme'', zegt Kelder terwijl hij een broodje smeert. ,,Ik word geacht onmenselijk te zijn omdat ik in het zakenleven zit. Maar ik ben van de afdeling groen rechts. Ik heb me in de media vaak uitgesproken tegen dierenleed en ik eet geen vlees. En ik denk dat Frans Molenaar heel onrustig zou zijn geworden van zo'n actie als het gisteren gelukt was. Want het zijn wel de oudere vrouwen onder mijn Quote-lezers die zijn spullen kopen.''

Georgina Verbaan heeft al vaker dierbeschermende acties gevoerd, en als ze erover praat, fanatiek, komt ze met het ene na het andere weetje over de dieren in de bio-industrie en erbuiten. ,,In Amerika mag Kentucky Fried Chicken geen Kentucky Fried Chicken meer genoemd worden. KFC, moeten ze zeggen, want die dieren zijn allemaal zo genetisch gemanipuleerd en doorgefokt, die voldoen niet meer aan de eisen om als kip door het leven te gaan. En de kippen die wij hier in Nederland eten, dat zijn eigenlijk kuikens, maar die zijn zo volgestopt met eten dat ze niet meer op hun pootjes kunnen staan. Hun snavels zijn ook afgebrand, zonder verdoving natuurlijk.'' Georgina heeft al eerder de Stichting Monkey Business geholpen, die de Orang Utan voor uitsterven wil behoeden. ,,Dat is echt heel erg, die komt alleen nog voor in Maleisië en Indonesië. Dan ga ik bijvoorbeeld een avondje bij die club achter de bar staan – in de hoop dat dat iets helpt.'' Voor die benefietavond was ze ook al meegegaan om de aankondigingsposters te plakken, 's nachts, in camouflagekleding en met een bivakmuts op.

VERDACHT

Bekende sterren die zich inzetten voor de dieren – internationaal gezien is het niet nieuw, maar in Nederland werd het dierenprotest toch lang geassocieerd met geitenwollensokkendragers die hun eigen broodtrommeltje meenemen als ze als varken of kistkalf verkleed naar het Binnenhof gaan. Dat sloeg vorig jaar om naar het andere uiterste: toen de moordenaar van Pim Fortuyn een nertsenliefhebber bleek te zijn, waren alle dierenbeschermers potseling verdacht, en werden in diverse boeken en tijdschriften pogingen gedaan om het `linkse netwerk' bloot te leggen. ,,Hoe de media over ons schreven!'', zegt Lieke Keller van de strikt geweldloze stichting Bont voor Dieren, die ook de actie van Kelder en Verbaan heeft bedacht. ,,Dan werden wij in één adem genoemd met een `militante actie-organisatie'. En als je zo'n journalist daar dan op aansprak, hoezo miliant, zei hij: ja, ik bedoel `strijdbaar'. Maar dan had het er al wel gestaan!''

Wat Volkert van der G. ook nooit zo bedoeld kan hebben, klagen dierenbeschermers: sinds de moord op Fortuyn lijkt het onderwerp dierenwelzijn van de politieke agenda verdwenen te zijn. ,,Het wetsvoorstel voor een nertsenfokverbod lág er al'', zegt Lieke Keller. ,,Maar dat is door minister Veerman van Landbouw van tafel geveegd. En veel mensen weten dat niet, maar er leven drie miljoen nertsen in Nederland, wij leveren tien procent van de wereldproduktie aan nertsenbont.'' ,,Heel triest'', vindt Jort Kelder. ,,Die Veerman is best een goede man, maar een CDA'er op Landbouw, dan kun je beter geen dieren hebben.''

Kelder is daar erg serieus over: ,,Voor één van mijn eerste verhalen voor Quote was ik bij de Noord-Brabantse Boerenbond in Boxtel, bij zo'n man van een varkensslachterij die zei: er gaan hier twee miljoen stuks per jaar doorheen. `Stuks', hij had het dus over dieren. Er werken daar allemaal ingenieurs die precies weten: hoe groot en hoe zwaar is een varken en waar snijd je het open. Het is heel industrieel, dat gaat niet meer over léven. Zover is onze beschaving dus afgedaald. Ik vind dat dit echt om beschaving gaat.''

CONSEQUENT?

Voor een belangrijk deel is het aan de overheid om die beschaving op peil te houden, vindt Kelder. ,,De overheid moet zeggen dat beesten de ruimte moeten hebben. De mens is van nature nu eenmaal geneigd tot het kwade. Ik ben zelf ook een tikje decadent, ik begrijp heel goed de zwaktes van mensen.'' Deze week vloog Kelder even per Concorde naar New York, hij ging er lunchen. ,,Ook daarvan moet de overheid maar zeggen dat het niet kan. Straks krijgen we natuurlijk weer die discussie over consequent zijn, `je draagt ook leren schoenen'. Maar mensen hoeven wat mij betreft ook niet meteen helemaal vegetariër te worden, ze kunnen ook wat mínder vlees eten.'' Uit psychologisch onderzoek van de Rijksuniversiteit Leiden blijkt inderdaad dat mensen die niet zo strikt en rigide zijn, zich in de praktijk het meest voor goede doelen inzetten. En dat er een categorie mensen is (onder wie relatief veel CDA-stemmers) die niets voor onderdrukte groepen doet, omdat er nog zoveel andere problemen zijn die eerst zouden moeten worden aangepakt – problemen waar ze ook niets aan doen.

Het zou eigenlijk logisch zijn, zegt Kelder, als over twee generaties niemand meer vlees zou eten. ,,Dan weten we allemaal dat we dat niet nodig hebben, dat er genoeg vleesvervangers zijn. Maar wat je ziet is dat de industrie helemaal de andere kant op beweegt. Ik las laatst in jullie krant een stuk over Tyson, zo'n Amerikaanse vleesmagnaat, en die sprak niet over dieren of zelfs niet over vlees, maar over protein, eiwit. Die dieren waren niks anders voor hem dan eiwitten.''

SOAP-STERREN

Voor Jort Kelder was de actie voor Bont voor Dieren even een uitstapje; eigenlijk vindt hij dat de dierenbescherming in Nederland te versnipperd is, te veel kleine clubjes. In het najaar wil hij zelf een media-campagne beginnen met als motto: `Eet geen dierenleed'. ,,Ik wil zes filmpjes maken, om mee te beginnen. Bijvoorbeeld Katja Schuurman met zo'n aaibaar biggetje op de arm, en dan de vraag stellen: moet hij gecastreerd worden met of zonder verdoving? Dat scheelt namelijk ongeveer vijftien cent, maar dat kan er niet vanaf.'' Hij heeft heel bewust mensen uitgezocht uit de Costa-categorie: Katja Schuurman, Georgina Verbaan, Mariska Hulscher, Ruud de Wildt, Daan Schuurmans. ,,Niet van die mensen waarvan iedereen al wéét hoe ze erover denken. Dolf Jansen doet bijvoorbeeld ook mee, nou, dat kan nog net.'' De campagne moet mensen in eerste instantie bewuster maken van wat er in de bio-industrie gebeurt. ,,Ik wil niet meteen het vegetarisme promoten, dat is te extreem voor het gemiddelde publiek. Het moet ook heel strak worden. En met humor vooral, die zender moet er vooral niet lelijker van worden.''

Lieke Keller van Bont voor Dieren is het helemaal eens met die strategie. ,,Op zich is dierenleed niks om je vrolijk over te maken, maar je wilt wel de aandacht van mensen vasthouden, en die worden moe van gruwelijke beelden. En het is belangrijk dat er niet alleen vanuit de actiegroepen van alles gebeurt, maar dat er ook bekende ambassadeurs zijn die het opnemen voor de dieren. Er is nu een nieuwe, jonge generatie die de campagnes in de jaren tachtig gemist heeft, en die moeten we ook bereiken.''

Het is precies de generatie waar Jort Kelder zijn spotjes op wil richten: ,,Die jonge mensen lezen bijna geen kranten meer. Die leven hun leventje en zijn zo aan het sms'en en daten dat ze niet meer aan dat soort dingen toekomen.'' Tegen Georgina: ,,In welke leeftijdscategorie ben jij populair? Zes tot en met vijftien jaar? Ja, als de leraren niet over dierenleed vertellen, dan moet jij het maar doen.''