De VVD moet kleur bekennen

Het is verheugend dat de VVD ons voorstel voor een referendum over de Europese grondwet steunt. Ook ben ik blij dat fractievoorzitter Van Aartsen de redenering deelt van de Raad van State: bij aanpassingen van onze nationale grondwet hebben we tussentijdse verkiezingen, dus is het logisch dat wij voor de Europese grondwet ook naar de stembus kunnen. Hiermee geeft hij impliciet toe dat het om fundamentele zaken gaat en laat hij zijn aanvankelijke badinerende benadering van de Europese Conventie varen.

Van Aartsen bevestigde dat de VVD het resultaat van de Conventie afwijst en alleen zal instemmen als het op cruciale punten wordt 'verbeterd'. Dat is, zo zegt hij vilein, de taak van Balkenende. Als de premier zijn best doet, krijgen we een beter resultaat en zal de VVD de grondwet steunen. Faalt hij, zal de VVD bij haar negatieve oordeel blijven en tegen de grondwet campagnevoeren. Daarmee wordt het referendum een extra stok achter de deur om ervoor te zorgen dat het kabinet zich maximaal inzet om in Brussel een beter resultaat voor Nederland uit het vuur te slepen. Dit terwijl het kabinet van oordeel is dat het tot nu toe bereikte resultaat prima is en in grote lijnen ongewijzigd moet blijven.

Dit is op het eerste oog een no-win-situatie. Het referendum wordt zo een instrument in het steekspel tussen CDA en VVD, een extra tandje in de zaag waarmee aan de stoelpoten van Balkenende wordt gezaagd.

Met het kabinet zegt de PvdA dat Europa de nieuwe grondwet hard nodig heeft en dat te rigide pogingen tot heronderhandeling kunnen leiden tot een ontrafeling van het geheel zodat we aan het einde wel eens met lege handen zouden kunnen staan. Dat is in niemands belang en al helemaal niet in het belang van de burger. De VVD zal ook hier kleur moeten bekennen. Is het nog steeds een partij die eigenlijk vindt dat Europa af is nu we één markt hebben? En kan het ze daarom eigenlijk niet veel schelen of die grondwet Europa vooruit helpt? De PvdA ziet dat anders. Europa moet problemen oplossen die we zelf niet meer aankunnen. De slagvaardigheid hiervoor ontbreekt, kijk maar naar ons falen in Irak en de criminaliteit die bij open grenzen vrij spel heeft. Maar een slagvaardige Europese overheid komt er alleen als deze transparanter en democratischer wordt, vandaag ontbreekt immers goeddeels de steun van de bevolking voor wat men ziet als anonieme Brusselse bureaucraten. Dat moet een nieuwe grondwet veranderen. Maar wordt het onder invloed van de VVD en andere eurosceptici een slappe hap, adviseer ik de PvdA campagne te voeren tegen de nieuwe grondwet.

Frans Timmermans is lid van de Tweede Kamer en maakt deel uit van de PvdA-fractie.