`Alles waarvoor we gevochten hebben, wordt afgeschaft'

Ruim veertig jaar heeft Heinz Meiritz bij het Duitse staalconcern ThyssenKrupp gewerkt. Aanvankelijk in Oberhausen, bij de vestiging Thyssen Niederrhein. Op zijn 17de begon hij er met zijn bedrijfsopleiding tot Industriekaufmann, commercieel medewerker. Maar toen de fabriek in de jaren tachtig sloot, werd Heinz overgeplaatst naar Duisburg. Daar bleef hij.

,,Ik hoorde nog bij een groep werknemers die met 58 jaar met pensioen kon. Dat was twee jaar geleden. We vierden in Duisburg feest op de zaak, zonder alcohol, en trokken daarna voorgoed de deur achter ons dicht. Dat is voor velen niet meer weggelegd'', zegt Heinz Meiritz.

Hij kreeg 80 procent van zijn salaris mee. Nu heeft hij als 60-jarige sinds kort een VUT-uitkering. Zo'n 1.600 euro in de maand, voor Heinz, zijn vrouw en hun 17-jarige teenager. Het was een mooie vertrekregeling, zegt Heinz. ,,Maar het zal vast een van de laatste zijn.''

Niet korter maar langer werken is ook in Duitsland noodzakelijk. Net als alle omliggende landen zoals Nederland, Italië, Frankrijk, België, Groot-Brittannië en Oostenrijk. West-Europa vergrijst, er worden te weinig baby's geboren en ouderen leven langer dankzij de moderne gezondheidszorg. In de EU-landen is de levensverwachting voor mannen de afgelopen veertig jaar toegenomen tot 75 jaar, voor vrouwen liefst tot 81 jaar, bleek eerder deze maand uit een studie van de Europese Commissie.

Vooral de bevolking in Duitsland, Frankrijk, Italië en Oostenrijk wordt snel ouder. Momenteel telt Duitsland 20 miljoen gepensioneerden op een bevolking van 82 miljoen. In 2030 is dit aantal verdubbeld, hebben demografen en economen berekend. Steeds minder werkenden moeten betalen voor steeds meer 65-plussers. Duitsland, Frankrijk, Italië en Oostenrijk kennen een omslagstelsel waarbij de jonge generatie via belastingen het pensioen betaalt voor de ouderen. Dat is anders dan in Nederland en Groot-Brittannië waar werknemers zelf en via het bedrijf extra sparen voor hun pensioen.

,,Alles waarvoor we gevochten hebben, wordt afgeschaft'', zegt Heinz. Al die jaren was hij lid van de metaalbond IG Metall. Bij ThyssenKrupp heeft hij het gevecht voor de 35-urige werkweek nog meegemaakt. Nu bereidt de regering de bevolking erop voor, dat werknemers niet tot 65 maar tot 67 jaar moeten doorwerken om de kosten van de vergrijzing op te vangen. In Groot-Brittannië wordt zelfs over 70 jaar gesproken. De regering-Blair heeft wetgeving in de maak die het ontslaan van oudere werknemers moet bemoeilijken. Ook het kabinet-Balkenende wil de fiscaal vriendelijke VUT- en prepensioenregelingen afschaffen. Hoewel slechts 6 procent van de Nederlanders wenst door te werken tot 65 jaar.

Heinz is al veertig jaar lid is van IG Metall. Hij somt op: doorbetalen van loon bij ziekte gaat op de helling, de WW wordt verlaagd, tandprotheses worden niet meer vergoed en langer werken is onontkoombaar. ,,We beleven het einde van de goede, oude verzorgingsstaat. Geen wonder dat de vakbeweging op haar achterste benen gaat staan. Alles waarvoor we gevochten hebben staat op het spel.'' De Sozialstaat zal heus niet verdwijnen, denkt Heinz. Maar de afslanking zal voor ieder pijnlijk zijn. ,,Moet het werkelijk zo radicaal? Er komt in korte tijd heel veel op Otto Normalverbraucher af.''