Akkoord over strenge WAO

Het kabinet is het gisteren eens geworden over de hoofdlijnen van een nieuw, strenger WAO-stelsel. Dat heeft de woordvoerder van de minister-president na afloop van de ministerraad meegedeeld.

De bedoeling is dat de nieuwe arbeidsongeschiktheidswet, zoals al enige tijd bekend is, per 1 januari 2006 wordt ingevoerd. Doel is om het aantal nieuwe volledig arbeidsongeschikten terug te dringen van 60.000 naar 25.000 mensen per jaar.

Alleen volledig arbeidsongeschikten van wie wordt vastgesteld dat ze minimaal vijf jaar niet kunnen werken, krijgen dan nog een WAO-uitkering. Gedeeltelijk arbeidsongeschikten die niet meer werken, vallen terug op de werkeloosheidsuitkering WW en uiteindelijk op een uitkering op bijstandsniveau. Gedeeltelijk arbeidsongeschikten die nog parttime werken, krijgen een aanvulling op hun loon. Wie minder dan 35 procent arbeidsongeschikt wordt verklaard, moet in dienst blijven van zijn werkgever.

Onderdeel van de nieuwe WAO is ook dat werkgevers het loon bij ziekte per 2004 niet één maar twee jaar moeten doorbetalen. Hiervoor is al een wetswijziging in voorbereiding. Door deze maatregel zullen er in 2005 geen WAO-keuringen volgens de oude regels plaatsvinden.

Uitkeringsinstelling UWV heeft daardoor in dat jaar de tijd om de bestaande groep van arbeidsongeschikten opnieuw te beoordelen op hun arbeidscapaciteit. De meest kansrijken uit de huidige 980.000 arbeidsongeschikten zullen hiervoor worden geselecteerd.

In 2005 zullen ongeveer 100.000 mensen een nieuwe beoordeling krijgen. Dit zal niet een medische herkeuring zijn, maar een beoordeling op arbeidskundige mogelijkheden. Door strengere criteria zal sneller worden geoordeeld dat de WAO'ers nog kunnen werken. Er zal 100 miljoen euro beschikbaar zijn om deze groep te begeleiden naar werk. In een overgangsperiode van tien jaar zal de bestaande groep arbeidsongeschikten onder het nieuwe stelsel gaan vallen.

Werkgevers mogen in het tweede jaar van ziekte hun werknemer niet meer dan de wettelijke verplichte 70 procent van het loon betalen. Doen ze dat toch, dan kan de zieke werknemer niet voor de WAO worden gekeurd. De werkgever moet dan langer het loon doorbetalen. [vervolg WAO-AKKOORD: pagina 3]

WAO-AKKOORD

Met verdienende partner geen WAO

[Vervolg van pagina 1] Het nieuwe stelsel moet in 2007 leiden tot een besparing van 1,3 miljard euro op de kosten van de WAO. Dit zou in de jaren daarna oplopen naar 2,5 miljard. De WAO kost nu 12 miljard euro per jaar aan uitkeringen en uitvoeringskosten.

Met name in de tweede helft van de jaren negentig is het aantal WAO'ers fors opgelopen. Het kabinet Kok II (1998-2002) wilde de WAO destijds al wijzigen, maar PvdA en VVD konden het hier niet over eens worden.

In 2000 werd een commissie onder onder leiding van de huidige minister van Justitie Donner ingesteld om het kabinet te adviseren over de WAO. Na het advies van die commissie kwamen de vakbonden, werkgevers en kroonleden in de Sociaal-Economische Raad tot een akkoord over de WAO.

De kern van het advies van de SER wordt nu gevolgd. De vakbonden vinden evenwel dat voor hen belangrijke details niet zijn overgenomen.

Zo wordt voor gedeeltelijk arbeidsongeschikten die niet meer werken een partnerstoets ingevoerd, waardoor degene met een verdienende partner geen uitkering krijgt.

Het kabinet stuurt aanstaande dinsdag, prinsjesdag, een brief over de nieuwe WAO naar de Tweede Kamer.