Oogstrelend gruwelsprookje

Dat de seriemoordenaarsthriller vaak bizarre gedaanten aanneemt, heeft iets te maken met de buitenissige engerds die de eigenlijke `sterren' van het subgenre zijn. Van Mario Bava's barokke film Sei donne per l'assassino (1965) tot David Finchers nihilistische Se7en (1995) heeft de `zieke geest' filmmakers geïnspireerd tot memorabele taferelen van dood en verderf.

Probleem van de formule is dat de horror steeds grotesker moet zijn om de immer veeleisendere toeschouwer te prikkelen. In ons cynische heden worden fictieve en werkelijk bestaande psycho- en sociopaten zelfs tot subcultuuriconen. En aangezien Hollywood draait wat de klant vraagt, neemt filmmaniak Jason Voorhees uit de Friday the 13th-reeks het in het recente Freddy vs. Jason op tegen collega-messenslijper Freddy Krueger uit de A nightmare on Elm Street-reeks. Reclameslogan: `Winner kills all'. Sadisme en dood als entertainment, de Romeinen lustten er al pap van. Een aparte bijdrage aan het controversiële genre leverde Tarsem Singh – in 1991 verantwoordelijk voor de arty neurotenclip bij R.E.M.'s Losing my religion – met de thriller The cell. Daarin wordt psychotherapeute Catherine Deane (Jennifer Lopez) door de FBI overgehaald om letterlijk de psyche van een schizofrene seriemoordenaar in coma (Vincent D'Onofrio) binnen te gaan. Men hoopt zo de verblijfplaats te ontdekken van zijn laatste slachtoffer, dat in een glazen cel met tijdmechanisme binnen 48 uur zal verdrinken. Zo discutabel als dit doorgaans misogyne filmamusement misschien is, zo hallucinant zijn de visuelen in The cell – inhoudelijk welbeschouwd een flinterdunne scenariopotpourri van Dreamscape, The silence of the lambs, de Elm Street-films en Ken Russells sf-horrortrip Altered states. Ongegeneerd psychedelisch zijn psychopatengedachten en -gevoelsleven verbeeld, verrassend is de ongewoon invoelende ondertoon van verdrongen leed. Singhs bedwelmende beeldenvloed contrasteert sterk met recente realistische genrevarianten uit Europa, zoals de verontrustende Roberto Succo en Scènes de crimes. Art direction, camerawerk en kostuums (van de Japanse topontwerpster Eiko Ishioka en assistente April Napier) zijn een oogstreling in dit gruwelsprookje, dat via een voorlichtingsposter in een FBI-lokaal ironisch zijn eigen serieusheidsgraad becommentarieert: `Dare to resist drugs & violence'. Vooral niet kijken, dus.

The cell, Tarsem Singh, 2000, VS/Duitsland. NET 5, 22.05-0.05U.