Geen hek rond Rotterdam

Rotterdam blijft diep verdeeld over de aanpak van allochtonen. De raad kon het zelfs niet eens worden over een vraag om hulp aan de Tweede Kamer.

Een schisma tussen de `oude' en de `nieuwe PvdA' tekent zich af.

Het leek Victor Reijkersz van Leefbaar Rotterdam een mooi beeld: de hele Rotterdamse gemeenteraad biedt de Tweede Kamer in Den Haag een petitie aan. ,,De mogelijkheden van de stad om kansarmen voldoende kansen te bieden om kansrijk te worden, raken uitgeput'' stond in die door hem geformuleerde petitie. ,,Daarom pleiten wij voor maatregelen die tot resultaat hebben dat een meer evenwichtige verdeling van kansarme nieuwkomers over het land tot stand komt.''

De `we-zijn-het-samen-eens' motie waarin Reijkersz de gemeenteraad van Rotterdam opriep de petitie te tekenen, was kenmerkend voor het debat dat gistermiddag in de raad werd gevoerd. Dat debat ging over de `allochtonenstop' waarmee wethouder Marco Pastors van Leefbaar Rotterdam onlangs het nieuws haalde. Met die `stop' deed Pastors een schepje bovenop het toch al gevoelige pleidooi van PvdA-deelgemeentevoorzitter Dominic Schrijer van Charlois. Schrijer wil allochtone kansarmen eerlijker spreiden over de stad en de regio.

Schrijers pleidooi leek niet onzinnig: in sommige deelgemeenten dreigt gettovorming. Er was ook gehoor voor. Maar dat veranderde door de uitspraken van de wethouder. Met zijn `Hek rond Rotterdam' – de kop boven een vraaggesprek met het Rotterdams Dagblad – bracht Marco Pastors in één keer drie partijen in de problemen.

Allereerst oppositiepartij PvdA. Die wil wel meegaan in het `eigen' PvdA-pleidooi voor spreiding van kansarmen, maar is óók bang te worden meegezogen in een debat over zoiets als een allochtonenstop. Dan coalitiegenoot CDA. Het CDA heeft in de `preambule' van het collegeakkoord opzettelijk laten opnemen dat `de gelijkwaardigheid van alle mensen' de basis vormt van de (fragiele) samenwerking met de leefbaren. En tenslotte Pastors eigen Leefbaar Rotterdam. Die partij kwam door zijn toedoen voor de zoveelste keer in het nieuws met extreem-rechts getinte uitspraken – wat de medewerking van anderen voor problemen waar iedereen het over eens is op het spel zette. Vanwege de ernst van die problemen deden alle partijen gisteren hun best om een einde te maken aan wat al snel ,,een semantische discussie'' (Marco Pastors) werd genoemd.

Het lastigst was dat voor het CDA. Dat wil het college blijven steunen. Het CDA vindt een allochtonenstop ,,absurd'', zei CDA-fractieleider Leonard Geluk, ,,net als de suggestie van een hek rond de stad''. ,,Zullen we afspreken dat soort woorden niet meer te gebruiken?'' Dat beloofde de wethouder.

Pastors ging zelfs nog een stapje verder. Een motie van de PvdA waarin die partij zegt dat ,,niet het ras of het land van herkomst de oorzaak kan zijn van maatschappelijke problemen'' ontraadde hij niet. Daarop besloot het CDA de PvdA-motie te steunen – waarbij ook een rol speelde dat de motie toch geen meerderheid zou halen en dus niet kon worden opgevat als een blijk van wantrouwen jegens het college.

De handreikingen van de wethouder zijn terug te voeren op diens pragmatische inslag. Pastors was bevriend met Pim Fortuyn. Die vriendschap dateert uit de tijd dat beiden betrokken waren bij de OV-Studentenkaart. Pastors is een overtuigd fortuynist: wat hij zegt over allochtonen meent hij en kan hij moeilijk voor zich houden. ,,We weten zeker dat de problemen in de stad niet zijn ontstaan door een stijging van het aantal autochtone kansarmen'', ontviel hem bijvoorbeeld gisteren weer. Maar als voormalig ict-adviseur is hij ook oplossingsgericht: als andere partijen moeite hebben met zijn opvattingen, dan wil hij daar desgevraagd best rekening mee houden.

Voor de Rotterdamse PvdA, met een ideologisch beladener verleden waaronder een halve eeuw collegedeelname, bleek politiek pragmatisme moeilijker. De petitie-motie, waar het woord allochtoon expres niet in voorkwam, leidde tot verdeeldheid in de fractie. Bij de hoofdelijke stemming bleek PvdA-fractieleider Bert Cremers vóór een Rotterdamse vraag om hulp – en dus een nationaal georiënteerd spreidingsbeleid.

Maar voormalig PvdA-wethouders Hans Kombrink en Els Kuijper stemden tegen. Zij voelen niks voor een door de `nieuwe PvdA' van Dominic Schrijer geëntameerd debat waarin een verband van oorzaak en gevolg tussen allochtonen en overlast op de loer ligt. Ex-wethouder Kombrink en voormalig lijsttrekker Kuijper ontbraken afgelopen zaterdag ook op de opening van het nieuwe politieke seizoen van de Rotterdamse PvdA, dat spreiding van kansarme nieuwkomers als thema had.

Dat Marco Pastors als ultieme handreiking nog voorstelde het logo van Leefbaar Rotterdam weg te halen van de petitie (,,Dan maken we die motie raadsbreed''), maakte voor hen dan ook niet uit. Net zomin trouwens als voor GroenLinks, D66 en de Rotterdamse Stadspartij. Ook die partijen steunden de petitie-motie niet. Zij zien Leefbaar Rotterdam als de partij die gisteren weliswaar excuses aanbood, maar deze week in schriftelijke vragen het college ook al weer vroeg om een `detentiecentrum' op de Maasvlakte voor hangjongeren, junks, daklozen en dealers.