`Antillen moeten duidelijkheid geven'

Minister De Graaf (Koninkrijksrelaties) wil zo snel mogelijk weten wie namens de Antillen deelnemen aan een door Nederland ingestelde staatkundige commissie. Die commissie moet aanbevelingen doen over nieuwe staatkundige verhoudingen tussen het koninkrijk en de Antillen.

Dat liet minister De Graaf (Koninkrijksrelaties) gisteren weten in een debat met de Tweede Kamer over de bestuurlijke toekomst van de Antillen.

De Graaf wil de bevoegdheden van de landsregering van de Antillen fors inperken, ten faveure van de bevoegdheden van de afzonderlijke eilandsbesturen. Onder meer Sint Maarten en Bonaire willen meer autonomie. De spanningen tussen de eilanden en de centrale regering zijn daarover inmiddels zo hoog opgelopen dat De Graaf niet wil wachten op de uitkomst van een evaluatie van het Koninkrijksstatuut volgend jaar. Dit statuut, dat dateert uit 1954, regelt tot nu toe de staatkundige verhouding tussen de Nederlandse regering, de Antillen en Aruba.

De Graaf heeft de Antilliaanse regering in augustus voorgesteld een werkgroep samen te stellen waarin twee Nederlandse en twee Antilliaanse `gezaghebbende en gerespecteerde' vertegenwoordigers zitting hebben. Curaçao wil een grotere vertegenwoordiging in die commissie. Volgens De Graaf mag een gesprek over ,,modaliteiten geen kwestie meer zijn van maanden of weken.''

De Graaf benadrukte verder dat hij wil dat de Antilliaanse regering de aanbevelingen van de commissie-Tromp over schuldsanering overneemt. Die schuld is inmiddels opgelopen tot zo'n twee miljard euro. Tromp, de directeur van de Centrale Bank van de Antillen, bepleit een uitgavenbevriezing en een nieuwe bezuinigingsronde van 117 miljoen Antilliaanse guldens. ,,Als dat rapport niet wordt nagevolgd, volgt bankroet.'' Een Antillaanse gulden is ongeveer een halve euro waard.

De minister onderstreepte verder dat het Koninkrijk een belangrijke rol blijft spelen in de rechtshandhaving op de Antillen. Voor bestrijding van drugs-, wapen- en mensensmokkel zijn volgens De Graaf de op de Antillen gestationeerde Orion-patrouillevliegtuigen van groot belang. De Orions dreigen als gevolg van bezuinigingen op Defensie te verdwijnen. ,,Het is mijn inzet, en die van het kabinet, dat de ingrepen bij defensie geen nadelige gevolgen mogen hebben voor de rechtshandhaving op de Antillen.'' De bewindsman kreeg in dat pleidooi ondersteuning van VVD-woordvoerder Rijpstra. Volgens De Graaf is het nog ,,te vroeg'' om het kabinet-Godett te diskwalificeren als een zwak bestuur. ,,Die regering is net aangetreden, er is nog geen regeerakkoord en uit de verklaring van de gouverneur kan ik niet opmaken wat precies het beleid is. De regering moet beleidsvoornemens laten zien. Daaruit kan ik afleiden of ik een gesprekspartner heb.''

Onlangs stapten de Democratische partij Sint Maarten en de UPB van Bonaire uit het kabinet.