Londen geeft Berezovski asiel

De omstreden Russische zakentycoon Boris Berezovski heeft onverwachts politiek asiel gekregen in Groot-Brittannië. Dat maakte zijn advocaat gisteren bekend.

Berezovski leeft sinds november 2000 in Londen. De voormalige `grijze kardinaal van het Kremlin' werd in Rusland rijk met het bijna-ruïneren van autogigant AvtoVaz en van Aeroflot. Door de patronage van president Jeltsin, wiens memoires Berezovski publiceerde, wist hij ook de hand te leggen op ORT, Ruslands grootste tv-kanaal, en het oliebedrijf Sibneft. Nadat hij in 1999 Poetin aan de macht hielp, viel hij echter in ongenade.

Berezovski, die zijn huidige vermogen op 3 miljard dollar schat, werpt zich sindsdien vanuit Londen op als kampioen van de mensenrechten. Hij beschuldigde Poetin ervan in 1999 opdracht te hebben gegeven flatgebouwen op te blazen om Rusland rijp te maken voor een invasie in Tsjetsjenië. Ook richtte Berezovski de Liberale Partij Rusland op. Begin dit jaar meldde hij daarnaast de communisten te willen sponsoren: een monsterverbond van rechts en links zou het `Poetinistische' centrum kunnen verpletteren.

Een schone reputatie heeft Berezovski allerminst. Toch geeft de Britse minister van Binnenlandse Zaken David Blunkett, verantwoordelijk voor asielaanvragen, met zijn toekenning aan dat in Rusland politiek en economie op dit moment niet te scheiden valt. Rusland eist sinds maart uitlevering van Berezovski omdat hij en zijn zakenpartner Joeli Doebov in 1994-1995 de regio Samara voor 60 miljard roebel (2,9 miljard euro) zouden hebben benadeeld bij de de privatisering van autogigant AvtoVaz. Minister Blunkett wees in maart een eerdere asielaanvraag van Berezovski af. Berezovski stelt dat de Russische aanklacht politiek is gemotiveerd en dat zijn leven gevaar loopt. Met zijn ommezwaai onderschrijft Blunkett dat. Of de toekenning van politiek asiel ook het eind van de uitleveringsprocedure betekent, is nog onduidelijk.

Groot-Brittannië kent politiek asiel toe als er redelijke vermoedens bestaan dat een individu vervolging kan verwachten op basis van ras, religie, nationaliteit, stellingname of sociale positie. Berezovski behoort in Rusland tot de zeer kleine klasse der oligarchen, de superrijken die in de jaren negentig Ruslands rijkdommen voor een appel en een ei privatiseerden. Waarschijnlijk hangt de Britse ommezwaai samen met de frontale aanval die het Kremlin in juni opende op collega-oligarch Michail Chodorkovski. Diens bedrijf Yukos sponsort zowel de liberale partijen Jabloko en de SPS als de communisten. De communisten zetten als dank twee Yukos-managers hoog op de kandidatenlijst voor de Doemaverkiezingen van december. Invallen door de politie en arrestaties van naaste medewerkers hebben Chodorkovski niet aan het wankelen gebracht.